DATE

Σάββατο 20 Ιουνίου 2015

Κοίτα, μπαμπά 

του Στέφανου Δάνδολου

Καθόμουν και χάζευα χθες τον γιο μου. Είχε πάρει απ' το χέρι τον παππού του και τον πήγαινε από λουλουδάκι σε λουλουδάκι. Ένα μικρό ποτιστήρι γέμιζε με νερό, ύστερα άδειαζε, ξαναγέμιζε, ξανα-άδειαζε, η ίδια δουλειά, πάλι και πάλι και πάλι. "Κοίτα, μπαμπά", μου έλεγε περήφανος.
"Κοίτα, παππού", έλεγε στον δικό μου μπαμπά. Αυτές τις μέρες δεν βάζει γλώσσα μέσα του. Γίνεται δύο χρονών σε λιγότερο από έναν μήνα και ανακαλύπτει τις λέξεις με την ίδια λαχτάρα που ανακαλύπτει τον κόσμο: τα λουλούδια, τα αστέρια, τις βρύσες που καταβρέχουν τα πάντα, το καρπούζι, το χρώμα που παίρνει ο ήλιος όταν δύει, ένα σωρό υπέροχα πράγματα που σε εμάς μοιάζουν τετριμμένα. Καμιά φορά ξεχνιέμαι και λειτουργώ κι εγώ σαν δίχρονος, οπότε η μαμά του αναγκάζεται και καταδιώκει δύο μωρά, αντί για ένα. Καθόμουν λοιπόν χθες και τον χάζευα και σκεφτόμουν πόσο γρήγορα πέρασαν δύο χρόνια από την γέννησή του, γιατί μου φαίνεται σαν να γεννήθηκε μόλις πριν από μια βδομάδα. Ύστερα κοίταξα τον πατέρα μου και ξάφνου όλη η σκηνή αναδύθηκε σαν όνειρο, το παιδί με το ποτιστήρι δεν ήταν γιος μου, αλλά εγώ πριν από μια βδομάδα, χθες, προχθές... Η μόνη πραγματική χρεοκοπία είναι ο χρόνος. Το να μεγαλώνεις. Προχθές είσαι δύο. Χθες είσαι είκοσι. Σήμερα είσαι απλά ένα πορτρέτο. Στον καθρέφτη. 
Την ώρα που παππούς και εγγονός πότιζαν τα λουλούδια, κάτι άλλο που δεν βάζει γλώσσα μέσα του ακουγόταν από μακριά σαν βούισμα. Μια τηλεόραση αναμμένη. Ώρα δελτίου. Φωνές άλλοτε στεντόρειες, άλλοτε παιγνιώδεις, ποτέ τρυφερές, γιατί ο αληθινός κόσμος, σήμερα, 18 Ιουνίου του 2015, δεν είναι τρυφερός. Φωνές διαρκώς ταραγμένες. Μια άλλη ζωή, η Ζωή. Ο Στουρνάρας. Η Ραχήλ. Ο Αλέξης, Ο Αντώνης. Ο Σταύρος. Ο Προκόπης. Όλοι αυτοί, που κάποτε ήταν παιδιά και ίσως πότιζαν λουλούδια με ένα κόκκινο ποτιστήρι, καθρέφτιζαν για ένα ακόμη απόγευμα το δημόσιο πρόσωπο μιας χώρας που έχει πάψει εδώ και καιρό να μετράει τα άστρα. Από την μία οι ώρες οι φοβερές. Ένας κόσμος πολύ μακριά από βρύσες που καταβρέχουν τα πάντα και από το χρώμα που παίρνει ο ήλιος όταν δύει. Ο τρόμος. Η ανησυχία. Η απόγνωση. Το σαράκι για το πού φτάσαμε με τα δικά μας λάθη, με τις δικές μας νοοτροπίες, με την δική μας μεταπολιτευτική κουλτούρα. Και από την άλλη, ο γιος μου, και κάθε γιος και κόρη. Ένα παιδί, που ποτίζει ανέμελο μια θάλασσα από λουλούδια, χωρίς να φοβάται, χωρίς όμως και να ελπίζει, απλά τρισευτυχισμένο που όλα βρίσκονται στη θέση τους όταν στρέφει το βλέμμα του, η μητέρα, ο παππούς, η γιαγιά, ο ουρανός, μια κούκλα του Μίκυ, ένα αυτοκινητάκι. Καθώς όμως άκουγα τον δραματικό παλμό των τηλεοπτικών φωνών, ένα άλλο λιόγερμα ήρθε να με κατακλύσει: αυτή η εθνική τραγωδία που βλέπουμε να εκτυλίσσεται σταγόνα-σταγόνα, σαν το βασανιστικό χρονόμετρο που μας μεταμορφώνει από παιδιά σε μεσήλικες και από μεσήλικες και μεγάλους. Και τότε, έτσι όπως χάζευα τον γιο μου να παίζει, αισθάνθηκα την ανάγκη να του ζητήσω μια μεγάλη συγνώμη. Ήθελα να του πω ότι η αποτυχία δεκαετιών που πιστοποιεί το σημερινό αδιέξοδο του τόπου μας δεν υπήρξε ποτέ κάτι που ονειρεύτηκα για κείνον και για την γενιά του. Ήθελα να του πω ότι εάν τα βρει σκούρα καθώς θα ενηλικιώνεται, φταίω κι εγώ με τις επιλογές μου, με την ανεκτικότητά μου, με τα ελάχιστα πράγματα που προθυμοποιήθηκα να κάνω για το γενικό καλό, με τις ελάχιστες επιρροές που προσέφερα. Ήθελα να του πω ότι εμείς ανδρωθήκαμε σε μια εποχή που δεν είχε ιδιαίτερες δυσκολίες, η γενιά μου δεν γνώρισε πόλεμο, δεν γνώρισε φτώχεια, δεν γνώρισε δελτία τροφίμων. Αντιθέτως, πορευτήκαμε αγκαλιά με την χίμαιρα που παρέσυρε το παράξενο έθνος μας, δοξάσαμε την ματαιοδοξία, υμνήσαμε την μετριότητα, αποθεώσαμε το γελοίο και καταλήξαμε να σκάβουμε έναν λάκκο από χρυσάφι, μόνο και μόνο για να τον φυλάξουμε σαν κρυψώνα τώρα που το χρυσάφι έχει στερέψει. Ήθελα να του πω ότι σε σαράντα χρόνια που εγώ δεν θα ζω, ο τόπος του θα είναι ακόμη κεντημένος πάνω στα ερείπια που εμείς σπείραμε με τόση αυταπάρνηση και προθυμία. Η συγνώμη στη γενιά των μωρών που γεννήθηκαν πριν από δύο χρόνια, και στη γενιά των σημερινών εφήβων, και στη γενιά των εικοσάρηδων που σπουδάζουν και των μεγαλύτερων που αποφοιτούν, είναι το λιγότερο που μπορούμε να πούμε όλοι εμείς που ανήκουμε στις γενιές της χίμαιρας. Συγνώμη, ρε, που σας γεννήσαμε στη χώρα του τίποτε, στη χώρα του ακατάσχετου θορύβου, στη χώρα αυτής της συγκλονιστικής ένδειας που κρυβόταν τόσα χρόνια πίσω από τις ρητορείες των πολιτικών, πίσω από τις σοφιστείες των πνευματικών ανθρώπων, πίσω από τις μεταρρυθμίσεις, τις μεγαλεπήβολες αθλητικές φιέστες, τα παραληρήματα στην πλατεία Ομονοίας, τα τσάμικα των εθνικών γιορτών, τα θριαμβικά εμβατήρια των κομμάτων. Συγνώμη. Αποτύχαμε. Το μαγαζί κλείνει, σήμερα, αύριο, τον Σεπτέμβρη, πάντως οσονούπω κλείνει, σφραγίζεται, συγνώμη. 
Τούτες τις ώρες που ο καθένας κρατάει την αναπνοή του με μοναδικό σύμμαχο το δικό του απόθεμα ελπίδας, το να χαζεύω μια λατρεμένη μορφή να ποτίζει λουλουδάκια κρατώντας το χέρι μιας άλλης λατρεμένης μορφής, είναι ένα είδος βάλσαμου που ωστόσο εμπεριέχει έναν συλλογικό απολογισμό των πεπραγμένων σου. Το πώς βίωσες όλο αυτό το εθνικό ταξίδι της μέρας στη νύχτα. Το μέγεθος της συμμετοχής σου. Η συνεισφορά σου. "Κοίτα, μπαμπά", μου λέει, καθώς στη σκηνή έχει εισβάλλει το κορίτσι που λατρεύει, και τον έχει πάρει απ' το χέρι του παππού. Έρχονται κοντά μου. "Κοίτα, μπαμπά". Και μου δείχνει τα δάχτυλά του που είναι βρεγμένα και στάζουν λάσπες. Ξάφνου, θέλω να του πω κι εγώ, "Κοίτα, γιε μου", και να του δείξω κάτι που θα έχει ενδιαφέρον πραγματικό και θα εκπέμπει ομορφιά, μα οι τηλεοπτικές φωνές από το υπερπέραν είναι τόσο έντονες που όλα μοιάζουν να έχει στερέψει, τίποτε δεν μπορεί να υπερνικήσει τον θόρυβο. Θα ήθελα να του δείξω κάτι από αυτή την χώρα, κάτι που υπήρχε παλιά και υπάρχει και τώρα, κάτι μαγικό, κάτι που να δείχνει ορίζοντα. Μα δεν βλέπω τίποτα τέτοιο πουθενά. Στρέφω το κεφάλι ψηλά, μια ασυναίσθητη κίνηση, μάλλον αμήχανη. Και τότε το στρέφει κι εκείνος. "Κοίτα, μπαμπά", μου λέει. Και δείχνει τα αστέρια.

Παρασκευή 5 Ιουνίου 2015


Βάστα Αλέξη

του Κώστα Βαξεβάνη 


Οι κάτοικοι αυτής της χώρας πρέπει κάποια στιγμή να ισορροπήσουν ανάμεσα στην απαίτηση αυτών που θέλουν και στην αναίρεση που δημιουργούν όσα κάνουν. Τα θέλουμε όλα ακόμα και αν δεν κάνουμε τίποτα. Ακούω αυτές τις μέρες τις βαθυστόχαστες αναλύσεις στα καφενεία, τις σφιγμένες κουβέντες στις παρέες και τις προφητείες στα τηλεπαράθυρα. Όλοι κάτι θέλουν και καλά κάνουν. Ανησυχούν για τις αγορές, φοβούνται για τη συμφωνία, ασκούν κριτική απ’ τα Αριστερά για την υποχωρητικότητα της κυβέρνησης. Όταν τα αθροίσεις όλα, βγαίνει ένας κόσμος που για πρώτη φορά έρχεται αντιμέτωπος με την ευθύνη, την επικαλείται αλλά τη φοβάται κιόλας.
Αναρωτιέμαι μερικές φορές αν η κυβέρνηση πάρει την απόφαση να προχωρήσει σε ρήξη, ποιός θα ακολουθήσει; Όσοι καταναλώνουν τον νεο-lifestyle που κρέμεται στα περίπτερα; Αυτοί που αγοράζουν εφημερίδα για τα DVD; Όσοι παρακολουθούν τα κανάλια διακατεχόμενοι από το σύνδρομο της Στοκχόλμης;
Αυτοί που παίρνουν συμβουλές ζωής από ξασμένες ξανθές; Αυτοί που ανησυχούν μήπως κλείσουν τα ΑΤΜ αν και στην Τράπεζα δεν έχουν ούτε σεντς; Ποιοί λοιπόν; Μήπως οι άλλοι; Οι συνειδητοποιημένοι που θέλουν η αλλαγή να έχει τα δικά τους μέτρα, τη δική τους ιδεολογική καθαρότητα και τη δική τους έγκριση; Όσοι αντιλαμβάνονται τη Δημοκρατία ως τη δική τους πλευρά η οποία έχει πιστοποίηση αλάθητου; Οι επαναστάτες του αντιβιοτικού που κάνουν επανάσταση τρεις φορές ημερησίως μετά το φαγητό, σα να παίρνουν αντιβιοτικό; Ποιοί αλήθεια;
Δεν είμαι των μέσων όρων, ούτε των μέσων δρόμων. Αλλά κοιτάξτε γύρω. Είμαστε μια χώρα που μαθαίνει ξαφνικά σε μια άλλη στάση και μια άλλη ευθύνη. Που μαθαίνει να ψελίζει «όχι» και προσπαθεί να το πιστέψει. Δεν αναφέρομαι στους προσκυνημένους, σε αυτούς που ανοιχτά παρακαλάνε να αποτύχει η κυβέρνηση γιατί διαφορετικά θα αποδειχθεί πόσο ψεύτες και απατεώνες ήταν. Αναφέρομαι στην πλειοψηφία του κόσμου που βγαίνει από τη βρώμα τόσων χρόνων και πασχίζει να αλλάξει κάτι με τέτοια αγωνία που θέλει όλα να αλλάξουν σχεδόν αυτόματα.
Πρέπει να βρεθεί ισορροπία και αυτή την ισορροπία δεν θα την φέρουν οι συμψηφισμοί ούτε οι εφορμήσεις σε θερινά ανάκτορα αλλά η ευθύνη. Η Αριστερά επί δεκαετίες κάνει ένα μεγάλο λάθος. Δίνει στη λέξη «ευθύνη» ένα αόριστο κοινωνικό νόημα με αυτοματισμούς και λαϊκές ομοβροντίες. Αυτή η ευθύνη είναι πολλές φορές εύκολη και συγκαλυπτική. Κανένας δεν απαιτεί, κανένας δεν απολογείται. Οι κοινωνικές μάζες κινούνται ευθύγραμμα προς την ευθύνη με ρομαντικό και μαγικό τρόπο. Αυτός ο αχταρμάς της ευθύνης, κατάλοιπο του υπαρκτού σοσιαλισμού και της στρέβλωσης της διαλεκτικής, δεν έχει χρησιμότητα σήμερα, γιατί πολλύ απλά η Αριστερά έχει την ευθύνη για όσα συμβαίνουν.
Το δάχτυλο λοιπόν πρέπει να στραφεί προς τα μέσα και να δείχνει συγκεκριμένα πράγματα. Δεν χρειάζονται αγκιτάτορες, ινστρούχτορες και τακτικές. Χρειάζεται όσοι διοικούν να σταθούν απέναντι στη δική τους ευθύνη. Και όσοι διοικούνται να επαναπροσδιορίσουν την ευθύνη τους απέναντι στα πράγματα.
Τι θέλουν κάποιον να τους σώσει; Ακόμη και αν έχει τις ικανότητες, αυτές αναιρούνται όταν ο πολίτης στερεί την δική του προωθητική δύναμη.
Ο Τσίπρας έχει ένα στοίχημα όχι μόνο απέναντι στη χώρα αλλά την Ευρώπη. Να αλλάξει αυτή η Ευρώπη με τα δομικά λάθη και τους οικονομικούς καταναγκασμούς. Το στοίχημα αυτό δεν σχετίζεται με την διαπραγμάτευση, αλλά είναι πολιτικό. Έχει τις αντικειμενικές δυνατότητες να το πετύχει, αλλά θα αποτύχει αν δεν υπάρξει συλλογική ευθύνη. Όσο αποδυναμώνεται απ αυτή, τόσο θα χάνει. Είναι εύκολο ίσως να εκθέτεις όσους χαιρέκακα εύχονται να αποτύχει λέγοντας πως αυτοπροσδιορίζονται ως η τρόικα του εσωτερικού. Το δύσκολο είναι να αποτελέσεις την έκφραση όλων των υπόλοιπων. Και των φοβισμένων, και των άπειρων, και όσων ανακαλύπτουν τη δύναμή τους και εκείνων που στον ύπνο τους φοράνε όλα τα φωτοστέφανα των χαμένων μαχών ακόμη και αν δεν τα δικαιούνται. Δύσκολη υπόθεση.   Βάστα Αλέξη.

Τετάρτη 3 Ιουνίου 2015

Κάτι τέτοιες ημέρες ξεχωρίζουν τους άνδρες από τα αγόρια...



Υπάρχει ένα εύλογο ερώτημα το οποίο, όλως τυχαίως βεβαίως, δεν τέθηκε ποτέ από καμία δημοσκόπηση: "ανάμεσα στην αποπληρωμή δόσης τού ΔΝΤ και την καταβολή μισθών και συντάξεων τί θα επιλέγατε"; Ο καθένας μπορεί να κάνει τις δικές του εκτιμήσεις για το ποιά θα ήταν η απάντηση της συντριπτικής πλειονότητας του ελληνικού λαού, αλλά οι κατευθυνόμενοι δημοσκόποι κάτι παραπάνω θα ξέρουν για να μην θέτουν καν την ερώτηση. Πάνω σε αυτήν την απάντηση οφείλει να δομηθεί και η αντίδραση της κυβέρνησης αυτές τις ώρες κι αυτές τις ημέρες που οι διεθνείς τοκογλύφοι κατέρχονται τις πιο μαφιόζικες των τακτικών τους για να καταρρεύσει το Αριστερό γαλατικό χωριό...
Μέχρι στιγμής ο Αλέξης Τσίπρας κι ο Γιάνης Βαρουφάκης έχουν κατορθώσει να σταθούν όρθιοι σε έναν ανηλεή και πρωτοφανή πόλεμο συκοφάντησης από την εγχώρια και παγκόσμια ελίτ διαμέσου και των μιντιακών φερέφωνών της. Δεν διστάζω να το γράψω πως η μάχη που δίνουν, αν δεν είναι ηρωική είναι σχεδόν ηρωική. Κι αυτό γιατί δεν πολεμούν για το δικό τους ατομικό συμφέρον ή κάποιων ποικιλώνυμων συμφερόντων, όπως συνέβαινε με τους προηγούμενους, αλλά γι' αυτό ενός λαού που εξακολουθεί να διακατέχεται από εμμονές ραγιαδισμού προτιμώντας να δολοφονηθεί αρκεί να βρουν το πτώμα του με ευρώ στις τσέπες. Αυτούς τους τέσσερις μήνες η Ελλάδα ύψωσε το ανάστημά της, συγκρούστηκε με αντιλήψεις και ιδεοληψίες που οδήγησαν στην οικονομική γενοκτονία για πρώτη φορά μετά από το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο μιας αναπτυγμένης χώρας κι απόδειξε ότι υπάρχει κι άλλος δρόμος πέρα από το "ναι σε όλα". Θα είναι κρίμα, επομένως, για την κυβέρνηση να γκρεμίσει ό,τι με πολύ κόπο έχει χτίσει αποδεχόμενη ένα τελεσίγραφο που αποτελεί βόμβα πρώτα από όλους για εκείνους που το βάζουν στο τραπέζι...
Οσο κι αν γαβγίζει ο Β. Σόιμπλε, όσο κι αν απειλεί η Κρ. Λαγκάρντ, όσο κι αν εκβιάζει ο Μ. Ντράγκι κανένας τους δεν είναι έτοιμος να αποδεχθεί τις συνέπειες μιας ελληνικής χρεοκοπίας για τον παγκοσμιοποιημένο καπιταλισμό τους. Το εργαλείο που δημιούργησαν για να κορέσουν την απληστία τους αυξάνοντας τα υπερκέρδη τού μεγάλου κεφαλαίου, φτωχοποιώντας παραλλήλως τους λαούς, έφτασε η ώρα που τους γυρίζει μπούμερανγκ. Η αυτού εξοχότης, η παγκόσμια υπερδύναμη των ΗΠΑ τηλεφωνεί απεγνωσμένα δεξιά κι αριστερά για να αποτρέψει τη σύγκρουση της Ελλαδίτσας με τους δανειστές της κι όμως υπάρχουν αρκετοί που πιστεύουν ακόμα ότι αν την ερχόμενη Παρασκευή δεν πληρώσουμε το ΔΝΤ και προκύψει πιστωτικό γεγονός έρχεται το τέλος τού κόσμου μόνο για τους έλληνες, πλασάροντας καταστροφολογικά σενάρια δήθεν για εμάς, τα οποία στην ουσία αφορούν τους θεσμούς. Υπενθυμίζω σε όσους το έχουν ξεχάσει πως η Γερμανία έχει το ίδιο νόμισμα με την Ελλάδα. Μην ρωτάτε τον γράφοντα, αλλά ρωτήστε οικονομολόγους τί σημαίνει για το Βερολίνο αν καταρρεύσει, για παράδειγμα, η Βρέμη, το μικρότερο σε πληθυσμό γερμανικό κρατίδιο...
Οι οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες, επομένως, μιας ελληνικής απομόνωσης είναι τόσο μεγάλες που μια συντηρητική πολιτικός όπως η Ανγκ. Μέρκελ κι ένα πιόνι όπως η Κρ. Λαγκάρντ δεν έχουν το σθένος να τις σηκώσουν στους ώμους τους. Αν ο Αλέξης Τσίπρας ήταν εκβιαστής, θα είχε εμμείνει στην απαίτησή του από τους εταίρους να εφαρμόσει άμεσα όλο το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης. Ο πρωθυπουργός, ωστόσο, επιδιώκει έναν έντιμο συμβιβασμό σεβόμενος την επιθυμία τού ελληνικού λαού αλλά και την τήρηση των διεθνών ισορροπιών. Η χώρα μας έχει ήδη κάνει το άλμα μακριά από το γκρεμό. Απομένει στους διεθνείς τοκογλύφους να μην αυτογκρεμιστούν...
Οπως κι αν έχει, κάτι τέτοιες ώρες και ημέρες είναι που ξεχωρίζουν τους άνδρες από τα αγόρια. Επιτρέψτε μου την πρόβλεψη πως ούτε ο Αλέξης Τσίπρας ούτε ο Γιάνης Βαρουφάκης ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ θα βάλουν την υπογραφή τους σε ένα τρίτο μνημόνιο. Τα προσχέδια συμφωνίας που έχουν κυκλοφορήσει είναι κάτι παραπάνω από έντιμος συμβιβασμός, αποτελούν νίκη για την Ελλάδα. Ενδεχομένως κάποιοι να έχουν την απαίτηση να κερδίσουμε τη "Μπαρτσελόνα" με 4-0 και να είναι δυσαρεστημένοι με το 1-0. Κι εγώ τάσσομαι στο πλευρό των ονειροπόλων που τα θέλουν όλα και τα θέλουν τώρα. Δεν θα φτάσω, ωστόσο, και στο σημείο να πετάξω πέτρες σε εκείνους που θα μου φέρουν σήμερα τα μισά κι αύριο τα υπόλοιπα...
Εφόσον επιτευχθεί μια καλή συμφωνία, άλλωστε, η κυβέρνηση θα έχει κερδίσει άπλετο πολιτικό χρόνο, με τους ποταμίσιους σαμαροβενιζέλους να σπαράσσονται από εμφύλιες διαμάχες, και θα έχει ενδυναμώσει τόσο πολύ η λαϊκή υποστήριξη σε αυτή ώστε να μπορέσει να περάσει πανίσχυρη στη δεύτερη φάση τής σύγκρουσης με το κατεστημένο, αρχής γενομένης με την προκήρυξη του διαγωνισμού για τις τηλεοπτικές άδειες εντός τού Ιουνίου. Θα διαπιστώσετε λίαν συντόμως ότι η λάσπη που έχουν πετάξει μέχρι τώρα τα μιντιακά παπαγαλάκια θα μοιάζει με γαλλικό άρωμα μπροστά σε αυτή που θα ακολουθήσει. Το ευτύχημα είναι, πάντως, πως λίγοι τους παίρνουν σήμερα στα σοβαρά κι ελάχιστοι θα συνεχίσουν να το κάνουν μετά από τη συμφωνία...

Τετάρτη 27 Μαΐου 2015

Αυτή είναι διαπραγμάτευση ηλίθιοι…


του Αλέξη Πολίτη 
Tόσο καιρό κάνω υπομονή και περιμένω καρτερικά, μην παίρνοντας θέση, μέχρι να τελειώσει η σκληρή και unfair διαπραγμάτευση με τους «εταίρους» μας. Η υπομονή όμως, όπως καλά γνωρίζετε, έχει και τα όριά της και η δική μου εξαντλήθηκε.
Ακούω φωνές θλιβερές, σαν κύμβαλα αλαλάζοντα, σαν εγκλωβισμένες πορδές, που καλούν τον Τσίπρα να προσκυνήσει, ώστε να γεμίσουν με λίγα δανεικά αναξιοπρέπειας τις βολεμένες τσέπες τους. Παπαγαλάκια τροπικά που εγκαλούν τον Γιάνη με χυδαίο τρόπο να στηθεί στα 4, γιατί έτσι έμαθαν να ανεβαίνουν την ανηφόρα. Έρποντας.
Το πιο θλιβερό είναι ότι πολλοί από δαύτους ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ τον Γενάρη, θεωρώντας εκ προοιμίου δεδομένο ότι ο Τσίπρας θα κάνει να βρέξουν λεφτά οι ουρανοί και να γεμίσουν λίρες οι ωκεανοί. Αναίμακτα. Όπως έμαθαν μια ζωή.
Είναι εκείνοι που το βράδυ στην προσευχή τους καθαρά ωφελιμιστικά, γράφουν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους το Θεό και την αιώνια, παντοτινή αγάπη και εύχονται: «Να “μουν το Μάη γάιδαρος, τον Αύγουστο κριάρι, όλους τους μήνες κόκορας και γάτος το Γενάρη». Πιο βολεμένος πεθαίνεις. Πιο σιχαμένος πεθαίνεις.
Μπράβο στον Αλέξη, τον Γιάνη, τον Πάνο τον Κουρουμπλή, τη Ζωή και τους υπόλοιπους τολμηρούς, που έκλεισαν τα αυτιά τους στις σειρήνες της απόλυτης βλακείας και της αέναης μαλακίας, που δέρνει κάποιους αδιόρθωτους συστημικούς φασίζοντες.
Μπράβο τους που επέλεξαν να ανέβουν στωικά τον δικό τους, τον δικό μας Γολγοθά, ενώ θα μπορούσαν να έχουν υπογράψει με χέρια και με πόδια τις εντολές του Γερμανού μονάρχη, απολαμβάνοντας αστακομακαρονάδες με Ευρωπαίους συνδαιτυμόνες σε Διονυσιακά πάρτι υποτέλειας και προδοσίας.
Ο μέγας Κωνσταντίνος Καβάφης έλεγε ότι «Δεν αποθνήσκουν οι θεοί. Η πίστις αποθνήσκει του αχαρίστου όχλου των θνητών«.  Κι ο εξίσου τεράστιος Κομφούκιος προέτρεπε τους ανθρώπους, όταν ο ποταμός είναι πλημμυρισμένος, να πάρουν το λασπωμένο μονοπάτι. Το αντρικό, το παντελονάτο.
Αυτά ποτέ δεν τα ξεχνώ. Αυτά ποτέ να μην τα ξεχάσεις συνονόματε Αλέξη. Και μη μασάς. Η συντριπτική πλειοψηφία του νοήμονος λαού σε στηρίζει, όσο την σπας τόσο έντιμα στο σαθρό κατεστημένο.

Τρίτη 19 Μαΐου 2015

Αιδώς Αργείοι... Πασοκονουδούδες!


του Θάνου Οικονομόπουλου 
Μπορείς να κατηγορήσεις για πολλά τον ΣΥΡΙΖΑ. Αλλά να τον μέμφεται κάποιος επειδή φτάσαμε στα χάλια που βρισκόμαστε σήμερα, μετά από πέντε χρόνια κρίσης και μνημονίων, είναι αυταπόδεικτη σαχλαμάρα. Σπατάλησε (πολύτιμο) χρόνο, ναι. Βρίσκεται αντιμέτωπος με τις ιδεοληψίες και τις εμμονικές ψευδαισθήσεις του, αναμφίβολα. Και σίγουρα παραδέρνει ζαλισμένος από την απότομη πρόσκρουσή του με την πραγματικότητα-πόσο μάλλον που δεν είναι ένας αλλά... “δυό, τρεις, χίλιοι δεκατρείς...”!
Είναι για γέλια ο “προβληματισμός” στο εσωτερικό της ΝΔ, αλλά και του... εναπομείναντος ΠΑΣΟΚ, αν θα ψηφίσουν στην Βουλή την (όποια!) συμφωνία με τους δανειστές φέρει ο ΣΥΡΙΖΑ, ανάλογα αν θα είναι... καλύτερη η χειρότερη από το διάσημο πλέον “μέιλ Χαρδούβελη”. Κακό και υφεσιακό ήταν το περιώνυμο μέιλ, μια από τα ίδια θα είναι, αν υπάρξει όπως ελπίζεται, και η συμφωνία που πασχίζει να κλείσει ο Τσίπρας. Που επιτέλους αποφάσισε ή αναγκάσθηκε (έτσι φαίνεται τουλάχιστον) να αφήσει στην πάντα τις ιδεολογικές και προεκλογικές ψευδαισθήσεις του, και να προσγειωθεί στην πιεστική πραγματικότητα, προσπαθώντας να την αντιμετωπίσει όσο πιο ανώδυνα γίνεται και να την διαχειρισθεί. Να κάνει, δηλαδή, την “κωλοτούμπα” που πάμπολλοι περίμεναν και σήμερα του ζητούν να κάνει, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις. Και θα' ρθει η ΝΔ  και το... ολίγον ΠΑΣΟΚ (των περικοπών μισθών και συντάξεων αντί για μεταρρυθμίσεις και εκσυγχρονισμό, της επαχθέστατης φορολογία και του ΕΝΦΙΑ αντί για αναδιάταξη του φορολογικού πλαισίου και των ελεγκτικών μηχανισμών, κλπ, κλπ...) να τον στήσουν στον τοίχο γιατί αναγκάζεται να κάνει κάτι ανάλογο (και μάλλον πιο ελπιδοφόρο σε προοπτική) μ' αυτούς ; Στα σοβαρά ;
Από την στιγμή που χάθηκε δια παντός η ευκαιρία που είχαμε το 2010 να διαπραγματευτούμε καλύτερα και αποτελεσματικότερα την “συνταγή” της διάσωσής μας από την χρεοκοπία, αυτό που κάνουμε ως χώρα είναι να κρατηθούμε  μέσα στην Ευρώπη (γιατί αλλιώς...) και με  το κεφάλι έξω από το νερό. Με την ελπίδα  ν' αλλάξουν οι συνθήκες, να προβληματισθεί ολόκληρη η Ευρώπη για το πως αντιλαμβάνεται και σχεδιάζει το μέλλον της, να καταφέρουμε κι' εμείς επιτέλους με κόπους και θυσίες να γίνουμε κανονικό, σύγχρονο κράτος.
Το “ναι” στην συμφωνία που ελπίζεται να συνάψει ο Τσίπρας με τους εταίρους δανειστές μας, δεν σημαίνει επιβράβευση γιατί θα είναι.... καλή, αλλά απαραίτητη προϋπόθεση για να μην πάμε στα βράχια και βουλιάξουμε. Να αποφύγουμε τώρα τα χειρότερα, και μετά όλοι μαζί να δούμε τι θα κάνουμε- κι' έχουμε να κάνουμε, πρέπει να κάνουμε, πολλά και δύσκολα για μακρύ χρονικό διάστημα. Να μην χρεοκοπήσουμε τώρα, και ν' αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε το μέλλον και την αναγκαία αναπτυξιακή ανασυγκρότησή μας...
Αυτό έλεγε  τα 2,5 τελευταία χρόνια η συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ που... έκανε μόνο οριζόντιες περικοπές και επέβαλλε φόρους, χωρίς να τολμάει την παραμικρή πραγματική μεταρρύθμιση που θα προϋπέθετε σύγκρουση με την πελατειακή νοοτροπία που αυτά τα δυό κόμματα είχαν ως... αξιακή ιδεολογική παντιέρα! Και τώρα που ο Τσίπρας (δυστυχώς, όχι και ο... όλος ΣΥΡΙΖΑ!) φαίνεται διατεθειμένος από... φύλαρχος εμμονικών ιδεοληπτικών “ανταρτών” να γίνει υπεύθυνος πρωθυπουργός που πατάει τα πόδια του στην γη, αντί να τον ενθαρρύνουν και να τον στηρίξουν έναντι των εσωκομματικών αντιπάλων του (και επικίνδυνων για την πατρίδα “ρεβανσιστών” και επίσης οπαδών του πελατειακού μεγάλου κράτους) τον... απειλούν, τον λοιδορούν και ενισχύουν μέσω ... τεθλασμένης τους Λαφαζανοστρατούληδες; Τόσο μικροκομματική πρεσβυωπία πια; Και το “φτύσιμο” των δημοσκοπούμενων, δεν το νοιώθουν;


Τετάρτη 13 Μαΐου 2015

Ελληνική Ανάσταση 

Του Μάκη Ανδρονόπουλου

Η επικυριαρχία των κοτζαμπάσηδων (εκμισθωτές φόρων του σουλτάνου) στο ελεύθερο νεοελληνικό κράτος και η «καχεξία» της αστικής τάξης που δεν μπόρεσε ποτέ να ξεριζώσει την εξουσία τους, καθήλωσαν τη χώρα στην κατάσταση του πελατειακού κράτους, την οδήγησαν σε διχασμούς, δικτατορίες, στον εμφύλιο και στη διαφθορά, με αποτέλεσμα οι πολίτες να θεωρούν a priori το κράτος εχθρικό προς τα συμφέροντά τους και κάπως έτσι φθάσαμε εδώ που φθάσαμε…

Στον αναστοχασμό αυτό οδηγήθηκα αυτές τις μέρες διαβάζοντας την «Επισκόπηση της Νεοελληνικής Ιστορίας» του Νίκου Σβορώνου που κυκλοφόρησε ένθετη στο «Βήμα». Υπήρξαν αρκετές φάσεις που πήγε να ανατραπεί η εξουσία των εκάστοτε κοτζαμπάσηδων, αλλά ποτέ δεν υπήρξε αρκετός χρόνος για να εδραιωθεί μία ουσιαστικά δημοκρατική διοίκηση και προοπτική για τη χώρα. Διασπάσεις, προσωπικές φιλοδοξίες, ματαιοδοξίες, μαξιμαλισμοί αποδυνάμωναν το εγχείρημα της δημοκρατικής και προοδευτικής παράταξης. Ανάμεσα σε αυτές λάμπει η περίοδος του ΕΑΜ με αποκορύφωμα την συγκρότηση της Προσωρινής Επιτροπής Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ). Δυστυχώς, η ιστορική ευκαιρία του ΠΑΣΟΚ θα καταγραφεί, εκ του αποτελέσματος, ως μια περίοδος λαϊκισμού, κατασπατάλησης των εθνικών και των κοινοτικών πόρων, διαφθοράς και χρεοκοπίας. 
Σήμερα, υπό τις χειρότερες δυνατές συνθήκες, η σκυτάλη βρίσκεται στα χέρια της Αριστεράς. Είναι ίσως η τελευταία ευκαιρία να γίνει η Ελλάδα «μια άλλη χώρα» και να διεκδικήσει τη θέση που μπορεί να έχει ανάμεσα στους άλλους ευρωπαϊκούς λαούς. Μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ να γίνει ο φορέας της εθνικής ανασυγκρότησης; Δύσκολη απάντηση.
Διότι το ιστορικό διακύβευμα δεν είναι μόνο να μείνουμε στην ευρωζώνη χωρίς να σκάσουμε, αλλά να απαλλαγούμε από το «σύνδρομο της θυματοποίησης», να καταργήσουμε τον λαϊκισμό όλων των χρωμάτων, να τελειώσουμε με τη διαπλοκή των media, των τραπεζών και των ολιγαρχών.  Αυτά είναι προϋπόθεση για την Ανάσταση της Ελλάδας και την ουσιαστική εκπλήρωση των λαϊκών προσδοκιών.
Αυτά είναι και προϋπόθεση για να έρθουν οι επενδύσεις που θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας, υψηλής εξειδίκευσης και αμοιβών. Την ανάπτυξη δεν μπορεί να την κάνει το κράτος. Μπορεί όμως να την δρομολογήσει, να την καθοδηγήσει και να την ρυθμίσει. Πολλοί πιστεύουν ότι το κράτος μπορεί. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε μια τέτοια σύλληψη και μεταπολιτευτικά έφτιαξε τράπεζες και φορείς και επιχειρήσεις, όπως η ΕΛΕΒΜΕ, η ΚΕΔ, τα Ελληνικά Σιδηροκράματα κλπ που όμως δεν μπόρεσαν να παίξουν το ρόλο που ήθελε. Στις αρχές της δεκαετίας του ΄90 ρώτησα σε μια προσωπική συζήτηση τον Γεράσιμο Αρσένη «τι έφταιξε;» και δεν πήγε καλά η πρώτη περίοδος του ΠΑΣΟΚ στην οικονομία και μου απάντησε με ειλικρίνεια «υπερτιμήσαμε τις δυνατότητες του δημόσιου τομέα». Αυτά λέει η ιστορία. Λέει, δηλαδή, ότι το κράτος στην Ελλάδα παράγει γραφειοκρατία και φακελάκια (και τώρα). Ο πλούτος, δηλαδή οι θέσεις εργασίας και οι καλοί μισθοί, παράγονται από τον ιδιωτικό τομέα. Και δεν εννοούμε εδώ τα σουβλατζίδικα και τους φούρνους που ξεπλένουν βρώμικο χρήμα, ούτε τα φαραωνικά έργα οδοποιίας, ούτε στην οικοδομή. Ο νέος πλούτος θα παραχθεί από τη βιομηχανία τροφίμων, την ψηφιακή τεχνολογία και τις υπηρεσίες υψηλού επιπέδου. Για να γίνουν αυτά χρειάζεται ένα άλλο κράτος που θα ανοίγει τους δρόμους της ανάπτυξης, εφόσον διαθέτει και την κατάλληλη διοίκηση, η οποία δεν μπορεί να είναι πια κομματική, καθώς οι απαιτήσεις σε επίπεδο τεχνογνωσίας είναι μεγάλες… 

Δευτέρα 11 Μαΐου 2015


Ο ψύλλος και το τηγάνι

του Κώστα Βαξεβάνη 


Οι αντιφάσεις στην πολιτική δεν είναι απόδειξη αδιεξόδου, αλλά διεξόδου που πρέπει να βρεθεί. Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, βιώνει από τις πρώτες μέρες διακυβέρνησης την αναζήτηση ενός τέτοιου διεξόδου με τον σαφή όμως κίνδυνο να θεωρήσει ως δάσος της πολιτικής το δέντρο της διαπραγμάτευσης.
Στους τρεις μήνες διακυβέρνησης, η κυβέρνηση ασχολείται μοιραία με το δέντρο της διαπραγμάτευσης ζώντας και μια αντίφαση την οποία πρέπει πρώτα να σταθμίσει και στη συνέχεια να προχωρήσει σε εξεύρεση διεξόδου.
Η διαπραγμάτευση δεν μπορεί να λύσει το θέμα της Ελλάδας. Μπορεί μόνο να το αναδείξει, μαζί με όλα τα προβλήματα τα οποία έχει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Μετά το σοκ που υπέστησαν οι “θεσμοί” από την ανάδειξη του ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση, επανήλθαν στην δική τους ατζέντα με τους δικούς τους όρους.
Οι διαπραγματεύσεις τριών μηνών, έχουν αναδείξει τα εξής:
1. Μια  κυβέρνηση  που προσπαθεί να προστατεύσει με κόκκινες γραμμές την χώρα αλλά και την πολιτική της εντιμότητα
2. Μια κυβέρνηση που ταυτόχρονα έχει χαθεί σε αυτή της προσπάθεια, πιστεύοντας πως θα πιστοποιηθεί από ανακοινώσεις των θεσμών περί καλής πορείας των πραγμάτων
3. Τους “θεσμούς” που καταναλώνουν τον πολιτικό χρόνο της κυβέρνησης διαμορφώνοντας στο εσωτερικό με διφορούμενες δηλώσεις αξιωματούχων και διαρροές (να ναι καλά η τρόικα εσωτερικού σε αυτή την προσπάθεια) κλίμα φόβου και ανασφάλειας
4. Την ουσία του θέματος που είναι πως οι “θεσμοί”, προκειμένου να αποφύγουν τις ελληνικές συνταγές που μπορούν γρήγορα να επεκταθούν στην Ευρώπη και προκειμένου να επιβάλουν τις “λύσεις” τους, χρησιμοποιούν την ΕΚΤ και τη ρευστότητα εκβιαστικά.
Το παιχνίδι λοιπόν παίζεται γύρω από το δέντρο της διαπραγμάτευσης και έξω από την έννοια τους δάσους που είναι η συνολικότερη πολιτική. Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα του Τσίπρα πριν την άνοδο στην εξουσία, ήταν πως κατάφερε ειδικά στις Ευρωεκλογές, να θέσει στην Ευρώπη τον προβληματισμό για το τι Ευρώπη υπάρχει. Μίλησε για το δομικό λάθος στην κατασκευή της Ε.Ε, για το ρόλο των Τραπεζών για την Ανθρωπιστική κρίση. Για τους ευρωπαίους που μάθαιναν πως η Ελλάδα έπεσε έξω γιατί κατανάλωσε περισσότερες μερίδες μουσακά από όσες έπρεπε, ήταν μια πρωτόγνωρη πολιτική προσέγγιση.
Η κυβέρνηση δείχνει να χάνει το συγκριτικό της πλεονέκτημα να μιλά για πολιτική και μια άλλη Ευρώπη. Κλεισμένη στην μικρή περιοχή της διαπραγμάτευσης, πασχίζει να μην φάει γκολ, να μην κλείσουν δηλαδή οι κάνουλες της ρευστότητας. Ούτε σκέψη να βάλει γκολ η ίδια.
Τα αδιέξοδα όμως στην διαπραγμάτευση δεν είναι η ουτοπική ελληνική θέση. Είναι η σαφής διάθεση όσων κυβερνούν την Ευρωπαϊκή Ένωση, να συνεχίσουν να το κάνουν με τον ίδιο τρόπο. Με λιτότητα, ελαστικές σχέσεις εργασίας, υποαπασχόληση, χωρίς κοινωνικές δαπάνες, με κέρδη για τις Τράπεζες και την οικονομική ελίτ. Οι θεσμοί, ακόμη και όταν στις προσωπικές επαφές με παράγοντες της κυβέρνησης γίνονται συμπαθείς, εκπροσωπούν πάντα πολύ συγκεκριμένες θέσεις.
Όσο η κυβέρνηση θεωρεί πως θετική έκβαση θα είναι μια ανακοίνωση συμπάθειας από τους δανειστές ή η επισήμανση μιας πιθανής λύσης, τόσο θα χάνει το πρωτεύον, εγκλωβισμένη στο δευτερεύον με το οποίο την έβαλαν να ασχολείται. Ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας, θα μετατραπεί από νέα φωνή μιας νέας Ευρώπης σε διαπραγματευτή  που προσπαθεί αγχωμένος να επιβιώσει. Η μοναδική διαφορετική φωνή στην Ευρώπη είναι πολύ εύκολο να μετατραπεί από φάρος και παράδειγμα σε καντήλι μνημοσύνου και αντιπαράδειγμα. Αυτό τουλάχιστον επιδιώκουν.
Αυτή τη φορά δεν έχουμε μια εικονική διαπραγμάτευση Σαμαρά ή Βενιζέλου. Έχουμε πραγματική διαπραγμάτευση με τον κίνδυνο όμως να εγκλωβιστούν σε αυτή άνθρωποι με οράματα και στόχους. Με όνειρα και πολιτική δράση. Ο Αλέξης Τσίπρας θέλει μια άλλη Ελλάδα σε μια άλλη Ευρώπη, όχι ένα καλό δελτίο τύπου από μια διαπραγμάτευση. Σε αυτό ακριβώς πρέπει να επιμείνει. Στο να βάλει το παιχνίδι στο δάσος της πολιτικής πριν μετατραπεί σε δραματικό πικ νικ κάτω από το δάσος της διαπραγμάτευσης. Πρέπει να συνεχίσει να μιλάει στην Ευρώπη για την προβληματική και άδικη λειτουργία της, για το ρόλο της ΕΚΤ, για όσα συμβαίνουν και δεν γίνονται αντιληπτά.
Δεν είναι πια στην αντιπολίτευση για να καταγγέλλει, είναι όμως ο αρχηγός μιας κυβέρνησης που μπορεί να εμπνεύσει και άλλους στην Ευρώπη μέχρι να δημιουργηθούν οι συνθήκες των γενικότερων αλλαγών. Σε όλα αυτά υπάρχει συγκεκριμένο παράθυρο χρόνου.
Υπάρχει μια ιστορία με τον ψύλλο και το τηγάνι. Ο ψύλλος είναι ένα έντομο που είναι στη φύση του να πηδάει ψηλά. Αν την ώρα που πηδάει ο ψύλλος βάλεις από πάνω του ένα τηγάνι στο οποίο θα χτυπήσει, τότε θα προσαρμόσει το πήδημά του για να μην χτυπάει. Χαμηλώνοντας συνεχώς τα τηγάνι, μπορείς να κάνεις τον ψύλλο να πηδάει όλο και λιγότερο, ώσπου να χάσει τη φύση του. Τα μεγάλα άλματα να γίνουν σύρσιμο. Σε μια όχι και τόσο πολιτική ανάλυση δηλαδή, αντιλαμβάνομαι τον Αλέξη Τσίπρα ως ψύλλο στον κόρφο τους και όχι ως ψύλλο κάτω από τηγάνι.
Είναι αναγκαίο ίσως η κυβέρνηση να κάνει φυγή προς τα μπρος, προς το δάσος της πολιτικής. Να αλλάξει την ατζέντα, να την μετατρέψει από εσωτερικισμό της διαπραγμάτευσης σε πολιτικούς στόχους που πρέπει να μπουν στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Πρώτα απ όλα πρέπει να μιλήσει ανοιχτά στο εσωτερικό. Οι προτάσεις εχεμύθειας από τους “θεσμούς” ευνοούν το παιχνίδι των διαρροών και της σύγχυσης.
Όταν ο δρόμος δεν σε βγάζει πουθενά δεν περιμένεις να αλλάξει ο δρόμος, αλλάζεις εσύ πορεία.