H βιοπολιτική των μνημονίων

του Μάκη Ανδρονόπουλου  

Η χώρα έχει επιπλέον μείζονα εθνικά προβλήματα προς άμεση και μακροπρόθεσμη επίλυση. Το δημογραφικό, το μεταναστευτικό, το Βορειοηπειρωτικό, το Σκοπιανό, το Κυπριακό και βεβαίως τις ακραίες τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο. Οι υπαρκτές πολιτικές ηγεσίες και κόμματα δεν μπόρεσαν να εκπονήσουν ένα Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης. Ούτε καν μπόρεσαν να συναινέσουν σε κάποιες πολιτικές. Είναι προφανές πως δεν μπορούν να δέσουν τα κορδόνια τους.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η επιλογή του ελληνικού λαού να κυβερνήσει ο ΣΥΡΙΖΑ αποτελούσε τη μοναδική διέξοδο που είχε το 2015. Οι επί πέντε χρόνια πρωτοφανείς στα διεθνή χρονικά μνημονιακές πολιτικές, που εφάρμοσαν οι κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, είχαν ρίξει τη χώρα στα βράχια. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως ο ΣΥΡΙΖΑ και απροετοίμαστος ήταν, και λάθος ανάλυση είχε και δραματική τεχνική ανεπάρκεια είχε και έχει.

Παρ’ όλα του τα μειονεκτήματα και τις προβοκάτσιες της Δεξιάς και της διαπλοκής (π.χ. ενθάρρυνση της διαφυγής 40 δισ. ευρώ καταθέσεων από τις τράπεζες στο εξωτερικό και στις θυρίδες κλπ), η κυβέρνηση Τσίπρα άντεξε και διόρθωσε πολλά από τα λάθη της, έστω με κόστος. Είναι σαφές ότι εφαρμόζει ακραίες πολιτικές που της επιβάλλονται και που οι άλλοι δεν είχαν την τόλμη να υλοποιήσουν. Όχι από ταξική ευαισθησία, αλλά γιατί ένα τμήμα από αυτές θίγει τα άνομα συμφέροντά τους.

Κοινωνίες του ελέγχου

Η κρίση έχει αλλάξει τα πάντα σε βάθος. Τα Μνημόνια, ως φορείς βιοπολιτικής, δηλαδή ως πολιτικές που αλλάζουν νοοτροπίες, έχουν παίξει σημαντικό ρόλο. Δεν είναι, όμως, μόνο αυτά που προκαλούν αλλαγές, δεδομένου ότι η εφαρμογή τους έχει ουσιαστικά αποτύχει. Είναι και η όποια κοινωνική αντίδραση στις μνημονιακές πολιτικές.

Η βιοπολιτική αποτελεί μια νεόκοπη μέθοδο της πολιτικής. Πέρα από ιδεολογίες και οράματα, αποβλέπει στη διαχείρισης της ζωής. Η βιο-εξουσία επιδιώκει τη συναίνεση του πλήθους στις επιλογές της ηγεσίας μέσα από πολιτικές εκφοβισμού. Η βιοπολιτική πήρε μεγάλες διαστάσεις στο πλαίσιο του νεοφιλελευθερισμού και αποτέλεσε το «επιστημονικό» εργαλείο επιβολής του.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι «κοινωνίες της πειθαρχίας» να μετατραπούν σε «κοινωνίες του ελέγχου». Ο έλεγχος μέσα από διάφορες μεθόδους νουθεσίας, αγωγής και επιστημονικής πρόληψης εισχωρεί σε όλο το φάσμα της κοινωνικής ζωής, στις σχέσεις και στην ίδια τη συνείδηση του ατόμου.

Όπως με σαφήνεια έχει εξηγήσει η ομότιμη καθηγήτρια του Πάντειου Πανεπιστήμιου Ιωάννα Τσιβάκου από το 2010, στόχος είναι να εξαφανιστεί το «εμείς» και το υποκείμενο «να εσωτερικεύσει την ιδέα ότι είναι αποκλειστικά υπεύθυνο της μοίρας του και, επίσης, ότι η ευημερία του εξαρτάται από την πρόθυμη ευθυγράμμισή του με τα προαπαιτούμενα μιας παγκοσμίως απελευθερωμένης αγοράς. Σε μια τέτοια κοινωνία, οι ευπροσάρμοστοι και επιτήδειοι, οι ευφάνταστοι και δημιουργικοί ίσως αντέξουν. Οι αδύναμοι κοινωνικά, οι “αιθεροβάμονες”, οι στοχαστικοί και “ποιητικοί”, οι μειονεκτούντες, φυσικά ή πνευματικά, θα περιθωριοποιηθούν».

Κρίση και απομυθοποίηση

Το «μαζί τα φάγαμε» του Πάγκαλου αυτό έκανε. Μετέφερε την ενοχή από τους λίγους στους πολλούς. Μόνο που αυτό στην ιδιόρρυθμη Ελλάδα δεν επιτεύχθηκε. Ακριβώς τα αντίθετα έχουν συμβεί και αυτό θα φανεί αργά ή γρήγορα στην πράξη. Η κρίση, πάντως, επανέφερε κάπως το μέτρο. Απομυθοποίησε πλήρως την γοητεία των πολιτικών προσώπων και της εξουσίας. Αποκάλυψε την ουσία του ευρωπαϊκού ιδεώδους.

Έχω υποστηρίξει και υποστηρίζω ότι «το ευρώ είναι έδαφος». Δεν έχω, όμως, τίποτε να αντιτάξω στον  ευρωπαϊστή κύριο δίπλα μου που ετοιμάζεται να χάσει τα δύο του σπίτια και σκέφτεται λογικά «μήπως εκτός ευρώ σώσω το ένα;» Οι εσωτερικές αλλαγές που έχουν συντελεστεί στο μυαλό των πολιτών είναι τεράστιες και αφανείς, λόγω της αποσιώπησής τους από τα κόμματα και τα Μίντια.

Υπό αυτό το πρίσμα, στις επόμενες εκλογές θα χρειαστεί πολύ προσοχή από όλους, πολίτες και πολιτικούς. Η λαχτάρα απεμπλοκής από τα δεινά δεν είναι καλός σύμβουλος. Αν ο θυμός και ο λαϊκισμός της Δεξιάς δεν είχε ρίξει τον Ελευθέριο Βενιζέλο είναι πιθανό να είχαμε αποφύγει πολλά δράματα. Αν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, ο μόνος μεταπολιτευτικός ηγέτης που είχε σχέδιο για τη χώρα, είχε μείνει άλλη μία τετραετία και το έργο του είχε εδραιωθεί, τότε, και το επερχόμενο ΠΑΣΟΚ θα ήταν πιο έτοιμο να κυβερνήσει. Δεν θα είχαμε τα δραματικά πειράματα του Οργανισμού Ανασυγκρότησης Επιχειρήσεων, των ΑΣΚΕ, τις δύο ΑΤΑ των 25% κ.ο.κ. Στην Ελλάδα οι εκτελεστικοί κύκλοι απαιτούν τουλάχιστον επταετία για να παραχθεί αποτέλεσμα.

Οι συστημικές λύσεις…

Είναι πλέον σαφές στους περισσότερους ότι η εφαρμογή των μέτρων που έχουν συμφωνηθεί θα αποσαρθρώσει την ελληνική κοινωνία, με άγνωστες συνέπειες, δημοσιονομικές και πολιτικές. Είναι πλέον επίσης σαφές ότι με την γραμμική εφαρμογή των συμφωνηθέντων δεν μπορεί να συντελεστεί το ξερίζωμα της υποταγής και της βαθιάς εθνικής κατάθλιψης.

Και το σημαντικότερο: Οι συστημικές λύσεις και πολιτικές που επιβάλλονται δεν λύνουν κανένα δικό μας πρόβλημα. Είναι σαφές ότι χρειάζονται πλέον ρηξικέλευθες λύσεις, ολοκληρωμένες και στιβαρές. Σε συνδυασμό, μάλιστα, με μια αποφασιστική διαπραγμάτευση με όρους που μπορεί να διαμορφώσει η εθνική ενότητα.

Η ιστορία παραμένει ανοιχτή και απρόβλεπτη. Με την υβριδική κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ,  η Μεταπολίτευση έκλεισε οριστικά. Αν η κυβέρνηση αυτή αποτελεί το τέλος του παλιού καθεστώτος ή την αρχή του καινούργιου θα παιχτεί τα επόμενα χρόνια, ίσως μέχρι το ψυχικό ορόσημο του 2021…

Ο soft εμφύλιος των μνημονίων 

του Μάκη Ανδρονόπουλου

Ο φετινός Αύγουστος θα παρέλθει μέσα στη ραστώνη του ελληνικού καλοκαιριού, τους καύσωνες και τις φωτιές. Ο λαός θα απολαύσει τα μπάνια του όπως-όπως κι αν δεν συμβεί το μοιραίο μεταξύ Καστελόριζου και κυπριακής ΑΟΖ, μετά τις 20 του μηνός τα κομματικά επιτελεία θα αρχίσουν να ετοιμάζουν τις «παραστάσεις» που θα ανεβάσουν στην ΔΕΘ. Τότε θα εγκαινιαστεί μια δραματικά κρίσιμη πολιτική σαιζόν.

Κρίσιμη όχι μόνο γιατί πρέπει μέσα στο Σεπτέμβριο να ψηφιστεί ένα μεγάλο πακέτο από τα 115 προαπαιτούμενα, ούτε μόνο γιατί θα γίνουν εκλογές στη Γερμανία. Ούτε καν γιατί θα αρχίσει (;) τον Οκτώβριο η 3^η αξιολόγηση, ούτε βεβαίως γιατί θα τεθεί κάποια στιγμή θέμα ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών.

Κρίσιμη και ίσως καθοριστική θα είναι η πολιτική σαιζόν που θα αρχίσει τον Σεπτέμβριο, γιατί από την προετοιμασία και τις οικονομικές και πολιτικές συνθήκες που θα διαμορφωθούν μέχρι το τέλος της χρονιάς και στο πρώτο εξάμηνο του 2018, θα κριθεί εν πολλοίς το τι θα ακολουθήσει μετά. Θα κριθεί δηλαδή η έκβαση αυτού του ιδιόρρυθμου μεταμοντέρνου πολέμου στον οποίο έχει εμπλακεί η Ελλάδα μας. Υπενθυμίζουμε ότι το 3^ο Μνημόνιο λήγει το καλοκαίρι του 2018.

Οι πολίτες βομβαρδιζόμαστε καθημερινά με τρομοκρατικές οικονομικές ειδήσεις και ανούσιες πολιτικολογίες. Υφιστάμεθα μια οργανωμένη προσπάθεια διασποράς της σύγχυσης και του διχασμού. Όσο, λοιπόν, ο Αύγουστος το επιτρέπει, είναι σκόπιμο να βάλουμε μια τάξη στη σκέψη μας, να δούμε πού πραγματικά στεκόμαστε και να σκεφτούμε λύσεις για τα προσωπικά και τα εθνικά μας ζητήματα.

Ένας soft εμφύλιος

Η Ελλάδα τελεί από το 2010 σε καθεστώς μειωμένης κυριαρχίας. Παράλληλα βούλιαξε σε μια πρωτοφανή ύφεση, η οποία οδήγησε στη ραγδαία υπερδιόγκωση της ανεργίας και στην δραστική αποεπένδυση, με τραγικές κοινωνικές συνέπειες που έχουν το ισοδύναμο βάρος ενός σύγχρονου πολέμου.

Ταυτόχρονα, τελεί σε μια κατάσταση soft εμφυλίου πολέμου. Η κρίση επανέφερε με ένταση στο προσκήνιο όλες τις ταξικές και διανοητικές διαφορές της ελληνικής κοινωνίας που είχαν θαφτεί κάτω από το απρόσμενο πακτωλό χρήματος των ευρωπαϊκών πακέτων. Πρόκειται για ένα soft εμφύλιο, ο οποίος διεξάγεται σε πολλά μέτωπα, αλλά τώρα θα σταθούμε σε ένα μέτωπο διαρκείας και ένα συγκυριακό, αλλά δομικό:

·         Το πρώτο μέτωπο αφορά το γεγονός ότι οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι πληρώνουν τα σπασμένα που προέκυψαν από την καταλήστευση της χώρας από τα συμφέροντα που έχουν βγάλει τα λάφυρα στο εξωτερικό με την ανοχή της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ.

·         Το δεύτερο μέτωπο του soft εμφύλιου που τις τελευταίες βδομάδες αναδύεται -και πάλι- δύσοσμο, έχει κέντρο την Δικαιοσύνη. Αφορά την συστηματική και ξεδιάντροπη κάλυψη ληστών του δημοσίου χρήματος, ναρκεμπόρων, εγκληματικών συμμοριών κ.ο.κ.

Πού στεκόμαστε τώρα

Επιτιθέμενοι είναι παράγοντες στη Δικαιοσύνη που καθυστερούν τη δικαστική διερεύνηση των καταλόγων μεγαλοφοροφυγάδων και εξαγωγέων παράνομου εισοδήματος, που καθυστερούν δίκες και που εξέδωσαν την αδιανόητη φιλοεργοδοτική απόφαση ότι η μη πληρωμή επί εξάμηνο εργαζόμενου δεν αποτελεί διατάραξη των εργασιακών σχέσεων!

Αυτός ο soft εμφύλιος δεν περιορίζεται σε αυτά τα δύο μέτωπα. Είναι πολυμέτωπος, αν και το κεντρικό του θέατρο είναι η προπαγάνδα των κυρίαρχων Μίντια που υπερασπίζονται υποκριτικά  τη δημοκρατία, την ιδιωτική οικονομία, τις αξίες που όλοι ξέρουμε ποιοι βίασαν και ποδοπάτησαν.

Παρά το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης και της επιτυχούς δοκιμαστικής εξόδου στις αγορές και βεβαίως, παρά την αισιόδοξη ρητορική της κυβέρνησης, τίποτε δεν προμηνύει ότι η κοινωνία θα εισέλθει σε κάποια κανονικότητα. Στο καλό σενάριο τα νούμερα θα είναι όλο και καλύτερα, όλο και πιο αισιόδοξα για τους δανειστές, τις αγορές και τους επενδυτές. Μπορεί και η ανεργία να μειωθεί κάπως, αλλά με όρους δουλείας, ήτοι 400 ευρώ καθαρά με 10-12 ώρες δουλειάς ή με μερική απασχόληση. Η κοινωνία, όμως, θα παραμένει εγκλωβισμένη στα χρέη, στην απειλή της έξωσης και στους φόρους.

Συνεπώς, σε αυτό το πλαίσιο δεν μπορούν να υπάρξουν οι αναγκαίες κοινωνικές προϋποθέσεις για ουσιαστική ανάπτυξη. Ενδεχομένως ούτε για πολιτική σταθερότητα που αποτελεί επίσης βασική της προϋπόθεση. Οι αλλεπάλληλες αστοχίες της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, σε συνδυασμό με την άγνοια των κανόνων του ευρωπαϊκού παιγνιδιού και την δραματική έλλειψη τεχνογνωσίας σε ότι αφορά τις τράπεζες και την ιδιωτική οικονομία, έχουν προκαλέσει την εξάτμιση του πολιτικού-εκλογικού της κεφαλαίου. Η ανάκτησή του είναι δύσκολη, αλλά όχι αδύνατη.

Τα Μνημόνια και το χρέος

Τα Μνημόνια όχι μόνο δεν έλυσαν το πρόβλημα του χρέους, αλλά το αύξησαν κατά 50 μονάδες του ΑΕΠ. Ούτε η ακραία εσωτερική υποτίμηση έλυσε το πρόβλημα της ανταγωνιστικότητας, ενώ η αποεπένδυση τρέχει με ρυθμό 10 δισ. ευρώ το χρόνο.  Το χρέος παραμένει «εξαιρετικά μη βιώσιμο», όπως επαναβεβαίωσε το ΔΝΤ.

Η κα. Βελκουλέσκου τόνισε: «Μια στρατηγική μείωσης του χρέους που βασίζεται στη διατήρηση πρωτοφανών πρωτογενών πλεονασμάτων ή υψηλών ρυθμών αύξησης του ΑΕΠ για παρατεταμένες χρονικές περιόδους δεν είναι αξιόπιστη, ακόμη και με πλήρη εφαρμογή των προγραμματισμένων πολιτικών». Σημειωτέον ότι εάν το ΔΝΤ αποφανθεί οριστικά ότι το χρέος δεν είναι βιώσιμο και αποχωρήσει από το πρόγραμμα, τότε η Ελλάδα –κανονικά– πάει στο Club των Παρισίων…

Άρα, το ζήτημα του χρέους παραμένει ουσιαστικό και δεν μπορεί να το παραβλέψει καμια πολιτική ηγεσία ή οικονομική θεωρία. Επηρεάζει, άλλωστε, και το κόστος δανεισμού από τις αγορές.

Μετά την επερχόμενη εκλογική νίκη της κας Μέρκελ, θα αρχίσει και πάλι η συζήτηση για ρύθμιση του ελληνικού χρέους. Τότε, οι δανειστές  θα ζητήσουν –μεταξύ άλλων– κούρεμα καταθέσεων (και κάτω από τις 100.000 ευρώ) και κούρεμα των συντάξεων στα επίπεδα των 300 ευρώ μικτά.

Θα προβάλουν το επιχείρημα ότι δεν μπορούν να διευκολύνουν την Ελλάδα χώρες, όπως η Τσεχία και η Σλοβενία, και η Ελλάδα να δίνει μεγαλύτερη σύνταξη από αυτές. Οιαδήποτε ρύθμιση γίνει θα συνδυαστεί με υποχρεώσεις που θα καταδυναστεύουν την κοινωνία και την οικονομία για πολύ, άσχετα εάν τα νούμερα αρχίσουν να ευημερούν.

Tη σωτηρία της ψυχής τους στο πολιτικό 

''ξέπλυμα'' ψάχνουν οι βαρονέτοι του ΠΑΣΟΚ

του Μάκη Ανδρονόπουλου

Ευτελίστηκε το εγχείρημα της περίφημης κεντροαριστεράς – Σε οριστικό διαζύγιο το σοσιαλιστικό και το σοσιαλδημοκρατικό ΠΑΣΟΚ

Οι «κινήσεις σοσιαλδημοκρατών, μεταρρυθμιστών, ευρωπαϊστών…», σημιτικών, αντρεϊκών, βενιζελικών, γιωργακικών, δημαριτών και λοιπών αποχρώσεων, όπως άλλωστε και οι  παραγκωνισμοί, οι επικοινωνιακοί καυγάδες, οι ανακοινώσεις υποψηφιοτήτων για την ηγεσία της «μεγάλης» Δημοκρατικής Συμπαράταξης και οι αποσύρσεις και λοιπά event αποβλέπουν, όπως μου εξήγησε έμπειρος πολιτικός της γενιάς του Πολυτεχνείου, στο «ξέπλυμα» της ενοχής τους και στην αναζήτηση της σωτηρίας της ψυχής τουςδιά της υπουργοποίησής τους είτε σε μια κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, είτε του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν τους ενδιαφέρει ούτε το ΠΑΣΟΚ, ούτε η ιστορία του, ούτε ο κόσμος του, μόνο η «σωτηρία» τους…   

Προφανώς η εκδοχή αυτή είναι ισχυρή, ίσως και η μόνη πραγματική. Κρατάμε όμως επιφυλάξεις για κάθε πρόσωπο ξεχωριστά. Είναι όμως σαφές ότι το πολιτικό ιδεολόγημα της κεντροαριστεράς στην Ελλάδα έχει καταρρεύσει και ότι ο χώρος έχει μπαχαλοποιηθεί.

Πρώτον, γιατί η όλη διαδικασία ενοποίησης του χώρου ευτελίστηκε και έλαβε το ένα πλεγματικό μονοσήμαντο αντισυριζαίϊκο πρόσημο. Προφανώς, από περιφρόνηση των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ που το εγκατέλειψαν μετά τη συγκυβέρνηση με τη δεξιά. Εννοείται ότι οι ψηφοφόροι που λοιδορηθήκαναπό τη Διαμαντοπούλου και άλλους, αλλά και από τη Φώφη, δεν πρόκειται να δώσουν ψήφο στο εγχείρημα, όσο κι αν είναι απογοητευμένοι από τον ΣΥΡΙΖΑ.

Δεύτερον, το εγχείρημα δεν έχει ιδεολογική δέσμευση (για να μην πω ταξική). Είναι μια μπουρδολογία περί μεταρρυθμίσεων, αυτών που δεν έκαναν όταν ήταν στην εξουσία. Μια μεταρρύθμιση που ιστορικά δικαιώθηκε και δεν έγινε ήταν του Γιαννίτση στο ασφαλιστικό. Άλλωστε δεν λένε ποιεςμεταρρυθμίσεις… για ποιόν, πόσο και γιατί;

Τρίτον, είναι ένα ζήτημα εάν υπάρχει πολιτικό κέντρο μετά τη χρεοκοπία, τα μνημόνια, την καταστροφή και την εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας. Το πολιτικό κέντρο ηττήθηκε μεταπολιτευτικά από το σοσιαλιστικό ΠΑΣΟΚ, άσχετα εάν ο Αντρέας έκανε τη στροφή του και ο Σημίτης το έκανε σοσιαλδημοκρατικό κυριλέ.

Τέταρτον, η ανεκδιήγητη υποψηφιότητα Καμίνη, η απαίτηση της Φώφης να παραιτηθεί για να είναι υποψήφιος, η απόδραση Ραγκούση από το ελπιδοφόρο (?) τρίο με Διαμαντοπούλου-Φλωρίδη, η αποστασιωποίηση του Σταύρου Θοδωράκη, η αιφνίδια απόσυρση Γερουλάνου και η υποψηφιότητα Ραγκούση, η σιγή Βενιζέλου αλλά και του Τζορτζ αποτελούν τεκμήρια του αλαλούμ που επικρατεί και κυρίως ότι όλα αυτά δεν έχουν καμία σχέση με τους εναπομείναντες ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, ούτε τους φευγάτους…

Πέμπτον, μέσα σε αυτό το αλαλούμ και γνωρίζοντας ότι οι εναπομείναντες γεροπασόκοι ψηφοφόροι είναι σκληρά αντρεϊκοί (οι σημιτικοί ψηφοφόροι έχουν μεταναστεύσει στη ΝΔ εδώ και χρόνια), βγήκε ο Λαλιώτης με το άρθρο-συνείδησης και τράβηξε μια κόκκινη γραμμή με τον εύλογο πολιτικό στόχο την αποτροπή της στήριξης μιας κυβέρνησης της ΝΔ από τη ΔΣ. Η γραμμή δεν τραβήχτηκε στον αέρα. Η ενδεχόμενη επιστροφή της Νέας Δημοκρατίας στην εξουσία όχι μόνο θα ξέπλενε ιστορικά την χρεοκοπία της χώρας από τη δεξιά και τον Κώστα Καραμανλή, αλλά θα εδραίωνε ες αεί τις ταξικές μνημονιακές πολιτικές και θα θεσμοθετούσε το καθεστώς τουπροτεκτοράτου της Siemens. Αξίζει να σημειωθεί μια ατάκα του Γερουλάνου, που μάλλον είναι σε γραμμή Λαλιώτη, κατά την δικαιολόγηση της απόσυρσής του: «το ΠΑΣΟΚ είναι ένα σοσιαλιστικό κόμμα και ότι ο κόσμος του γύρισε την πλάτη, επειδή σταμάτησε να υπηρετεί τις αρχές του». Φαίνεται ότι τη σκυτάλη του βεριτάμπλ ΠΑΣΟΚ την παίρνει ο Ραγκούσης ως πιο αυθεντικός και κλιν (αν και κάποιοι τον θεωρούν σημιτικό).

Συνεπώς, σε επίπεδο εκλογικού σώματος, μπορούμε να δούμε στον ευρύτερο χώρο της λεγόμενης κεντροαριστεράς, δύο παρατάξεις: το αντρεϊκό σοσιαλιστικό και το  σημιτικό, δημαρίτικο, ποταμίσιο, μεταρρυθμιστικό, αντισυριζεϊκό. Παρενθετικά, να σημειώσουμε ότι οι μεθεπόμενες εκλογές θα γίνουν με απλή αναλογική.

Και κατά διαβολική σύμπτωση, εκείνες τις μέρες που γίνονταν όλα αυτά, μετά την ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ, η φερόμενη σοσιαλιστική τάση υπογράμμιζε πως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να παραμείνει κλειστό σύστημα, ενώ υπήρξαν και κάποια δημοσιεύματα που ανέφεραν την προοπτική προσχώρησης του ΣΥΡΙΖΑ στο PES(το σοσιαλιστικό κόμμα του Ευρωκοινοβουλίου).

Είναι σαφές ότι ο Λαλιώτης δεν πρόκειται ποτέ να φτιάξει μιαΟργάνωση για την Ανασυγκρότηση του ΠΑΣΟΚ, όπως υπήρχε κάποτε η περίφημη ΟΑΚΚΕ. Θα επιχειρήσει αλλιώς να διασώσει την πολιτική μπράντα του ΠΑΣΟΚ και την ιστορία του. Η Φώφη διεκπεραίωσε το ρόλο της, να διώξει δηλαδή τον Βενιζέλο από την αρχηγία, αλλά δεν μπορεί να κάνει τίποτε άλλο. Αυτά τα ξέρει ο kingmaker… αλλά και αυτοί που φτιάχνουν σκορδαλιά.

ΥΓ: Λέτε κερδισμένος από όλα αυτά να βγει ο Ποτάμης… Εκτός κι αν όλοι δουλεύουν για τον Τσίπρα. Το ζήτημα είναι εμείς τι κάνουμε;

Το δράμα της Αριστεράς

του Λάκη Λαζόπουλου

Η Αριστερά ήταν πάντα μια ανυπότακτη δεσποινίς που αρνιόταν να γίνει κυρία.

Ένιωθε πως στα σαλόνια θα έχανε την αξιοπρέπεια της και πως σταπεζοδρόμια έπρεπε να αφήσει την τελευταία της πνοή .

Γι’ αυτό και όταν η Αριστερά έγινε κυβέρνηση οι πρώτοι που έχασαν τον ύπνο τους ήταν οι αριστεροί που είχανε μάθει να διαμαρτύρονται, αλλά όχι να κυβερνούν.

Ήταν σαν τους κριτικούς κινηματογράφου.

Ξέραν τα πάντα για τον κινηματογράφο, αλλά δεν ξέραν να  κάνουν κινηματογράφο.

Αυτό είναι άραγε το δράμα της Αριστεράς;

Η ενοχή του ευνούχου που ξέρει τα πάντα για το σεξ, αλλά δεν μπορεί να κάνει ο ίδιος;

***Το σίγουρο είναι ότι μετά τις 13 Ιουλίου του 2015, όταν η Αριστερά έπεσε πάνω στο ευρωπαϊκό τοίχος, το κατασκευασμένο από γερμανικά υλικά και αναγκάστηκε να υπογράψει όλα όσα απευχόταν, οι πρώτοι που ξεσηκώθηκαν ήταν οι ίδιοι οι εαυτοί τους.

Τα αστικά κόμματα της διεφθαρμένης και ξεθωριασμένης μεταπολίτευσης είχαν ήδη μάθει έναντι μίζας να προσκυνούν. Δεν ταράχθηκαν.

Τώρα έπρεπε να προσκυνήσουν και αυτοί.

Έτσι επανήλθε το δεξιό αφήγημα.

Τι λογική έχει να αντιστέκεσαι αφού στο τέλος θα υπογράψεις τα ίδια;

Δηλαδή ο Λεωνίδας και ο Εφιάλτης έχουν την ίδια αξία αν στο τέλος χάσουν και οι δυο.

Αυτό μας διδάσκει αυτή η θεωρία.

***Υπάρχει πια μια ενιαία δεξιά γραμμή, την οποία άρχισε να υπηρετεί πρώτα ο Σημίτης ενώ σήμερα το εναπομείναν κομμάτι τουΠΑΣΟΚ που μετονομάστηκε σε δημοκρατική συμπαράταξη, ακολουθώντας την πάγια τακτική των απατεώνων που αλλάζουν όνομα για να μην τους συλλάβουν, το εναπομείναν λοιπόν αυτό κομμάτι είναι απολύτως δεξιάς κατεύθυνσης, κολαούζος τουφιλελευθερισμού, ουδεμιά σχέση έχει με τον σοσιαλισμό. Ούτε για τα προσχήματα.

Ένα ευτελές παράπηγμα της Νέας Δημοκρατίας που περιμένει ένα νεύμα από τον γιο αυτού που έστησε την αποστασία του ’65 και οδήγησε τον ηγέτη της παράταξης τους στο ειδικό δικαστήριο.

Λυσσασμένοι για εξουσία παρουσιάζουν συνοδεία πουλημένων του συστήματος κεντρωαριστερά σενάρια σε ένα αφήγημα που ούτε κέντρο έχει, ούτε και Αριστερά.

Και την πράσινη γριά στο τζάκι καις δηλαδή, με το που αρχίσει να λέει το παραμύθι του σοσιαλισμού που τάχα βλέπει στο κέντρο κι όλο αυτό το παραμύθι, προκείμενου να συναντηθεί η Φώφη με τον Κυριάκο.

Θίασος αποτυχημένων που μένουν στην επιφάνεια λόγω των άπειρων διορισμών και των κοινών υποθέσεων διαπλοκής και αλληλοεξαρτήσεων.

Με τον νόμο Βενιζέλου, περί μη ευθύνης υπουργών, κατέλυσαν τον έλεγχο που πρέπει να ασκεί η δημοκρατία σε όσους κυβερνούν, σήκωσαν ως σημαία τη μίζα και την παραγραφή και άρχισε όλο το σύστημα να κατρακυλά σε δημοκρατεύουσα δικτατορία, σ’ αυτήν που απολογούνται οι πολίτες και αθωώνονται οι πολιτικοί.

Πάει πάλι ο Παπαντωνίου για φοροδιαφυγή στα δικαστήρια.

Γελάει ο κόσμος. Είναι ντροπή. Όλοι ξέρουν ότι ο Παπαντωνίου είναι έξω ακόμα γιατί προστατεύεται από τη σαπίλα του συστήματος. Και όλοι ξέρουν τι λεφτά είναι αυτά. Γελάν τα δίκαννα κι οι σφαίρες.

Και η Αριστερά.
Τι να κάνει η Αριστερά;
Η ανυπότακτη δεσποινίς συνεχίζει να νιώθει άβολα στο σαλόνι.
Αντί να κάνει γης μαδιάμ τα σαλόνια στρογγυλοκάθισε κι αυτή.
Όχι από εξουσιομανία.
Από ενοχή δεν πράττει.
Όλα ήταν τακτοποιημένα στη βρώμικη πλέον μεταπολίτευση.
Όλοι είχανε πάρει τους ρόλους τους.

Το ΚΚΕ με σημαία την εντιμότητα κοντεύει να γίνει σχεδόν περιπατητική σχολή που παίρνει τους πολίτες, τους πάει από Ομόνοια – Σύνταγμα και πίσω Ομόνοια, ακίνδυνοι πλέον για το σύστημα, μην πω και αγαπητοί.

Η δε Αριστερά που πήγε να εκφραστεί δια του ΣΥΡΙΖΑ συνετρίβη ιδεολογικά στο τρίτο μνημόνιο.

Έφυγε η Ζωή, ο Λαφαζάνης, ενώ οι «53»που αντιδρούν κάθε τόσο έχουν αρχηγό τον Τσακαλώτο,ο οποίος επεξεργάζεται και υπογράφει όλα αυτά τα τρομακτικά που συνεχίζουμε να βιώνουμε.

Βγάζεις άκρη; Όχι.

Όμως ούτε αυτό είναι το πραγματικό δράμα της Αριστεράς.

Είναι πιθανό να χάσεις μια μεγάλη μάχη. 

Είναι πιθανό να απλώσεις όνειρα στον ήλιο και να στα κάνει μούσκεμα ηβροχή. 

Είναι όμως δικαίωμα και καθενός από την ώρα που δεν τα κατάφερες να πάρει τις δικές του αποφάσεις. Είναι δικαίωμα του να μη σε ακολουθήσει πια.

Είναι δικαίωμα του να βρίσει και να φωνάξει για τον συνεχιζόμενοΕΝΦΙΑ, την συνεχιζόμενη εισφορά αλληλεγγύης, την εξωφρενική αύξηση της φορολογίας του ΦΠΑ,  της προκαταβολής στο 100% στους φόρους και στην απειλή φυλακής και αυτού του ανελέητουκαθημερινού κυνηγητού. Μας τα χουν ζαλίσει.

«Ζούμε πια με τους λογιστές μας», μου έλεγε μια συμπαθέστατη κυρία στη διαδρομή Αθήνας – Πάρου.

Ούτε εκεί όμως βρίσκεται το δράμα.

Το δράμα βρίσκεται στην χουντοαριστερά, που περιλαμβάνει ένακαινούργιο είδος αριστερών.

Οι αλλοτριωμένοι της μεταπολίτευσης που κυριάρχησαν επί ΠΑΣΟΚ,αφού κατάκλεψαν και μπήκαν σε διάφορα κόλπα είδαν τον ΣΥΡΙΖΑ σανκολυμπήθρα του Σιλωάμ.

Και μπήκαν για να συνεχίσουν αυτό που είχαν μάθει επί ΠΑΣΟΚ. Καθώς ο καιρός περνούσε και έβλεπαν ότι το κράτος, η δικαιοσύνη, οι τράπεζες ανήκουν στο παλιό σύστημα άρχισαν να διαμαρτύρονται για την προδοσία του ΣΥΡΙΖΑ.

Άρχισαν να βρίσκουν γραφικό τον Πολάκη, αλλά πολίτικαλ κορέκτ τονΆδωνη, πολιτισμένο τον Βορίδη, μετανοημένο τον Πλεύρη, άρχισαν να βρίσκουν έξυπνο και μοντέρνο τον Κυριάκο, αναποτελεσματικό και ψεύτη τον Τσίπρα, όλους αυτούς που πούλησαν τη χώρα σαν ικανούς ηγέτες και τον ΣΥΡΙΖΑ σαν ψεύτες, που τι κρίμα που τους πίστεψαν.

Είναι απλό.

Μπήκαν για να φάνε και δεν βρήκαν κι έχουν νεύρα.

Και δεν μιλώ ασφαλώς για τους σωστούς και έντιμους πολίτες που με σύνεση μικρομεσαίας λογικής κινούνται και ψηφίζουν.

Μιλώ για τους γελοίους αυτούς παριστάνοντες της Αριστεράς που γίναν θαυμαστές του κάθε νεοχουντικού και φασίστα, θύματα της τηλεοπτικής προβολής των καναλιών που παρακολουθούν.

Η χουντοαριστερά είναι το δράμα του ΣΥΡΙΖΑ, όλοι αυτοί που μπήκαν στο τρένο με μόνο όραμα να συνεχίζουν να ‘ναι οι γ@μάω.

Το σύστημα είναι όλο άρρωστο κι όσο συνεχίζεις να ανακατεύεις μια κατσαρόλα όπου το φαΐ έχει χαλάσει κακό του κεφαλιού σου.

Το σύστημα θέλει ξήλωμα εκ βάθρων, πέταμα της σαπίλας και ειρηνική εξέγερση λαού. Αλλιώς θα βαδίζουμε προς τα πίσω και θα αποθεώνουμε ότι ο χρόνος έχει ξεφτιλίσει.

Αυτό που χρεώνεται η Αριστερά είναι ότι επέτρεψε να ξαναζωντανέψουν οι τελειωμένοι της μεταπολίτευσης, οι αρχιδιεφθαρμένοι και τα σαπάκια της δυσωδίας, να βρυκολακιάσει το παρελθόν και ν’ ακούμε τον Τσοχατζόπουλο να λέει, προφανώς καθοδηγούμενος, ότι θα ψήφιζε ΣΥΡΙΖΑ. Αφού πρώτα μας είπε ότι δεν έβαλε το δάχτυλο στο μέλι, ένα δάχτυλο που στάζει ακόμα.

Το δράμα είναι ότι η τσογλανοπαρέα είναι έξω πάλι και ζητάει εξουσίακι ένας λαός απελπισμένος δεν έχει πια πουθενά να ελπίζει.

Οι χουντοαριστεροί ανακάλυψαν τώρα πόσο βαθιά δεξιοχουντικοί γίνανε στα μοιραία χρόνια της μεταπολίτευσης. Είναι αριστεροί που σιχαίνονται την Αριστερά κι είναι άνθρωποι δεξιοί, νοικοκυραίοι συντηρητικοί αυτοί που παρακαλάνε ν’ αλλάξουν τα πράγματα.

Έχει αναποδογυρίσει η ιστορία, έχουμε βάλει όπισθεν και τρέχουμε να συναντήσουμε ξανά τον χαλασμένο εαυτό μας.

Ηλεκτρονική κοκαΐνη

του Βαγγέλη Ντάλη

Πολλοί γονείς καταλαβαίνουν ότι οι φωτεινές οθόνες έχουν αρνητική επιρροή στα παιδιά. Βλέπουν τις επιθετικές εκρήξεις θυμού όταν παίρνουν τις συσκευές μακριά καιτην ελλειπή ικανότητασυγκέντρωσης όταν τα παιδιά παύουν να δέχονται αδιάκοπα ερεθίσματααπό τις συσκευές τους. Ακόμα χειρότερα βλέπουμε παιδιά που βαριούνται, που είναι απαθή, αδιάφορα και βαρετά όταν δεν έχουν μια συσκευή στα χέρια τους.

Αλλά είναι ακόμα χειρότερο απ’ ότι πιστεύουμε.

Η New York Post δεν χαρίστηκε σε αυτό που αποκαλεί «ηρωίνη από data». Σε άρθρο του, ο Δρ. Nicholas Kardaras, ψυχοθεραπευτής και αρθρογράφος είναι ξεκάθαρος. Όλα όσα αφηγείται είναι τρομακτικά, δυσοίωνα, ανησυχητικά. «Πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι οι οθόνες μπορούν να επηρεάσουν το μπροστινό μέρος του εγκεφάλου με τον ίδιο τρόπο που το επηρεάζει η κοκαΐνη. Η τεχνολογία είναι τόσο υπερδιεγερτική που ανεβάζει τα επίπεδα ντοπαμίνης όσο το σεξ.»

Αυτό το εθιστικό αποτελέσμα είναι ο λόγος που ο Dr. Peter Whybrow, διευθυντής του τμήματος νευροεπιστήμης στο UCLA αποκαλεί τις οθόνες «ηλεκτρονική κοκαΐνη», ενώ κινέζοι ερευνητές προτιμούν τον όρο «ψηφιακή ηρωίνη». Ο Dr. Andrew Doan, επικεφαλής του τμήματος έρευνας πάνω στους εθισμούς για το Πεντάγωνο και το αμερικάνικο ναυτικό, αποκαλεί τα βιντεοπαιχνίδια και την τεχνολογία οθόνης «ψηφιακά ναρκωτικά».

Σήμερα εκατοντάδες κλινικές μελέτες δείχνουν ότι οι οθόνες αυξάνουν την κατάθλιψη, το άγχος και την επιθετικότητα και μπορούν να οδηγήσουν σε ψυχωσικά επεισόδια κατά τα οποία ο παίκτης χάνει την επαφή με την πραγματικότητα. Οι περισσότερες μελέτες αναφέρονται σε παιδιά και εφήβους αλλά ισχύουν, ως ένα βαθμό, και για ενήλικες.

«Στην κλινική μου μελέτη με πάνω από 1.000 εφήβους τα τελευταία 15 χρόνια, βρήκα το παλιό ρητό “Μια ουγκιά πρόληψης αξίζει όσο μια λίβρα θεραπείας” να ταιριάζει απόλυτα όταν μιλάμε για εθισμό στην τεχνολογία. Μόλις το παιδί περάσει τη διαχωριστική γραμμή του αληθινού τεχνολογικού εθισμού, η θεραπεία μπορεί να είναι πολύ δύσκολη. Για την ακρίβεια, βρήκα πολύ ευκολότερο να θεραπεύσω χρήστες ηρωίνης και κρυσταλλικής μεθαμφεταμίνης, παρά χαμένους στο μάτριξ video gamers ή εθισμένους στα social media και το Facebook.»

Ο ΕΘΙΣΜΟΣ ΤΡΟΜΑΖΕΙ

Σύμφωνα με ανακοίνωση του 2013 της Αμερικάνικης Ακαδημίας Παιδιάτρων, τα παιδιά από 8 έως 10 ετών ξοδεύουν 8 ώρες τη μέρα σε διάφορα ψηφιακά μέσα, ενώ οι έφηβοι περνούν 11 ώρες μπροστά σε οθόνες. 1 στα 3 παιδιά χρησιμοποιεί tablets ή smartphones πριν καν μιλήσουν. «Όπως αναφέρει η Δρ. Kimberly Young στο βιβλίο της “Internet Addiction”, 18% των χρηστών του internet στη φάση του κολλεγίου υποφέρουν από τεχνολογικό εθισμό στις ΗΠΑ», αναφέρει η New York Post και διευκρινίζει ότι για να αποτοξινωθεί ο εγκέφαλος ενός εθισμένου στις οθόνες χρήστη απαιτείται ολοκληρωτική αποχή από τα ψηφιακά μέσα.

«Η συνήθης περίοδος αποχής είναι από 4 έως 6 βδομάδες, αυτός είναι ο χρόνος που χρειάζεται για ένα υπερδιεργεμένο νευρικό σύστημα να κάνει “επανεκκίνηση”. Αλλά αυτό δεν είναι εύκολο στην τωρινή μας κοινωνία όπου οι οθόνες βρίσκονται παντού. Ένα άτομο μπορεί να ζήσει χωρίς ναρκωτικά ή αλκοόλ. Με τον τεχνολογικό εθισμό όμως, υπάρχουν παντού ψηφιακοί πειρασμοί» προσθέτει.
Στo ερώτημα πώς προστατεύουμε τα παιδιά από τη μάστιγα ο Δρ. Nicholas Kardaras διευκρινίζει ότι είναι κάτι δύσκολο, όχι όμως ανέφικτο.

«Το κλειδί είναι να αποτρέψεις τα παιδιά από το να κολλήσουν σε οθόνες. Αυτό σημαίνει πραγματικά τουβλάκια αντί των ψηφιακών τους avatar, βιβλία αντί για tablets, φύση και άθληση αντί για τηλεόραση… Οι ψυχολόγοι καταλαβαίνουν πως η υγιής ανάπτυξη των παιδιών περιλαμβάνει επικοινωνία, δημιουργικό φανταστικό παιχνίδι και επαφή με τον αληθινό, φυσικό κόσμο. Δυστυχώς ο εθιστικός κόσμος της οθόνης θαμπώνει και εμποδίζει αυτές τις διαδικασίες υγιούς ανάπτυξης».

Τα παιδιά δεν διαβάζουν όμως βιβλία. Γιατί; Αντί να ανατρέξουμε στους ειδικούς, ας δούμε τι απάντησαν στην ερώτηση τα παιδιά της Β΄ τάξης του 4ου Γυμνασίου Χανίων :

• Οι υποχρεώσεις που έχουν οι έφηβοι και το άγχος δεν τους αφήνουν να γνωρίσουν και να αγαπήσουν τα βιβλία. Επίσης τα κακογραμμένα σχολικά βιβλία δημιουργούν μια αντιπάθεια προς τα βιβλία γενικότερα. Έτσι οι έφηβοι θεωρούν πως η ανάγνωση ενός βιβλίου δεν προσφέρει ψυχαγωγία.

• Οι σημερινοί έφηβοι δεν διαβάζουν βιβλία, γιατί δεν τα θεωρούν σημαντικά.

• Γι’ αυτήν την κατάσταση ευθύνονται κυρίως οι γονείς, γιατί δεν ασχολούνται με το διάβασμα και τα παιδιά δεν μαθαίνουν την αξία που έχει το βιβλίο. Κι αφού δεν συνηθίζουν να διαβάζουν βιβλία, είναι δύσκολο να τα αγαπήσουν.

• Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια στον υπολογιστή και στις κονσόλες, αποσπούν τα παιδιά, που αφιερώνουν σε αυτά ένα μεγάλο μέρος του ελεύθερου χρόνου τους.

• Μας λείπει η σωστή παιδεία και καλλιεργούμε άλλα ενδιαφέροντα. Τον ελεύθερο χρόνο μας τον σπαταλάμε αλλού, όπως βλέποντας ρηχά προγράμματα μπροστά στην τηλεόραση. Έτσι ρίχνουμε την ευθύνη στον έντονο ρυθμό ζωής και στις πολλές ασχολίες που δεν μας αφήνουν ελεύθερο χρόνο ούτε διάθεση για διάβασμα.

• Οι σημερινοί έφηβοι θεωρούν τα βιβλία άχρηστα, αφού πιστεύουν πως όλες τις πληροφορίες που μπορούν να βρουν σε αυτά, μπορούν να τις αναζητήσουν στο Ίντερνετ ή σε κάποια ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια.

• Το βιβλίο δεν ενδιαφέρει τόσο τους σημερινούς εφήβους, όσο η τεχνολογία. Ασχολούνται πιο πολύ με τον υπολογιστή, την τηλεόραση, το ραδιόφωνο, το κινητό.

• Αρκετοί μαθητές μισούν τα βιβλία, γιατί τους θυμίζουν την αγωνία των εξετάσεων. Πιστεύουν ότι τα βιβλία και γενικά το σχολείο τους καταπιέζουν και τους αφαιρούν την ελευθερία τους.

• Οι έφηβοι σήμερα έλκονται περισσότερο από τα ηλεκτρονικά μέσα, τα οποία παρέχουν οπτικοακουστικές εντυπώσεις, δράση, πληροφορίες, διασκέδαση. Στοιχεία που θεωρούν ότι δεν μπορεί να τους παρέχει το βιβλίο.
Υπομονετικέ αναγνώστη/τρια, όποια ηλικία κι αν έχεις, εάν κατάφερες να φτάσεις ως αυτή τη γραμμή, μάλλον δεν είσαι εθισμένος στις οθόνες και τα κοινωνικά δίκτυα.

Ο διάλογος που ακολουθεί είναι πραγματικός και συνέβη πέρυσι σε μια ελευθερη συζήτηση που είχα με ομάδα μαθητών στο γραφείο μου:
– Κύριε, το τάδε άρθρο σας (επιστημονικού περιεχομένου) ήταν πολύ ενδιαφέρον.
Στο κολακευτικό αυτό σχόλιο δεν έδωσα ιδαίτερη σημασία, καθότι ανέκαθεν προσπαθούσα κατά τη διάρκεια των μαθημάτων μου να εμφυσήσω στους μαθητές μου την αγάπη για την επιστήμη και τη δίψα για γνώση. Το θεώρησα καρπό αυτής της σποράς. Δράττομαι λοιπόν της ευκαιρίας και απευθυνόμενος σε αυτόν το μαθητή μου ο οποίος είχε συστηματική σχέση με τον αθλητισμό από πολύ μικρός, να τον ρωτήσω :
– Το τελευταίο μου άρθρο (αθλητικού περιεχομένου) το οποίο ανάρτησα και στο facebook, το διάβασες;
– Το είδα αλλά δεν το διάβασα όλο. Ξέρετε, είναι και λίγο μεγάλα τα άρθρα σας. Θα το διαβάσω όμως κάποια άλλη στιγμή, φαίνεται ενδιαφέρον θέμα.
Το πώς ένα παιδί, ή και ενήλικας, δεν έχει υπομονή, δεν «αντέχει» να διαβάσει ως το τέλος κάτι που τον ενδιαφέρει, κάτι που του είναι χρήσιμο, είναι το κρίσιμο σημείο. Γι’ αυτό και θα επανέλθουμε την επόμενη εβδομάδα.

Tι πραγματικά έγινε στο Eurogroup σε 14 ερωτήσεις και απαντήσεις

του Γιάννη Πράσινου 

Η διαπραγμάτευση που έκανε η κυβέρνηση με τους δανειστές για τη λεγόμενη δεύτερη αξιολόγηση και το ελληνικό χρέοςτέλειωσε. Πιθανόν και εμείς, ως κοινωνία, να τελειώσαμε μαζί της.

Για άλλη μία φορά αποδεικνύεται πόσο δίκιο έχει ο νόμος του Μέρφι: «Αν κάτι μπορεί να πάει στραβά, θα πάει» ή «όταν τα πράγματα δεν μπορούν να γίνουν χειρότερα, θα γίνουν».

Η κυβέρνηση επεδίωξε, λέει, να εξασφαλίσει έναν καθαρό οδικό χάρτη εξόδου από την κρίση και τα μνημόνια. Το μόνο που πέτυχε είναι να δεσμεύσει τη χώρα με νέα δυσβάστακτα βάρη για μία επιπλέον πενταετία και με ατέλειωτα βάρη έως το... 2060 και να εμφανίσει κάτι κόλπα των δανειστών περί υποβοηθούμενης εξόδου (κάτι σαν υποβοηθούμενη ευθανασία μοιάζει αυτό) στις αγορές ως μεγάλη επιτυχία!

Με τη συμφωνία που έκαναν δανειστές και κυβέρνηση στο τελευταίο Εurogroup, έκλεισε μία ιστορία που μας ζάλισε και μας παλάβωσε επί μήνες.

Τουλάχιστον θα κάνουμε μπάνια με την ησυχία μας. Εκεί μας φτάσανε, να παρακαλάμε για ανέμελες βουτιές.

Προκύπτουν όμως πολλά ερωτήματα, που θέλουν απάντηση. Ιδού μερικά, συνοδευόμενα από τις απαντήσεις σαν τροφή για σκέψη.

1. Άξιζε η οκτάμηνη διαπραγμάτευση;

Όσο η εμπειρία ενός μπάντζι τζάμπινγκ που δεν ξέρεις αν το σχοινί έχει το κατάλληλο μήκος ή το αφήσανε οι σκιτζήδες μακρύτερο απ' όσο πρέπει. Πιθανόν να άξιζε για τους ψυχολόγους, που κάνανε «χρυσές» δουλειές στο μεταξύ, με πελάτες εκείνους, των οποίων η δουλειά εξαρτάται σοβαρά από το γενικό κλίμα, που καθορίζεται ουσιαστικά από το πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Άξιζε και για τους δημοσιογράφους, που είχανε να γράψουνε πλούσιο υλικό. Άξιζε και για την κυβέρνηση, που προτιμά να ασχολείται με τους δανειστές και τις δήθεν διαπραγματεύσεις, παρά με τα καθημερινά προβλήματα των πολιτών – σιγά μην καθίσει να σκάσει για το Μενίδι, τα Εξάρχεια, τους σεισμούς. Για τη χώρα αμφισβητείται όμως αν άξιζε. Αντί άλλων απαντήσεων, υπενθυμίζεται ότι ο ίδιος ο Τσακαλώτος έλεγε τον Οκτώβριο ότι αλίμονο αν φτάσει η διαπραγμάτευση τον... Φεβρουάριο, Μάρτιο, ενώ ο Χουλιαράκης έλεγε τον Δεκέμβριο ότι είναι καλύτερα μία συμφωνία τώρα, παρά μία αργότερα, την άνοιξη.

2. Μετά από τέτοια σκληρή διαπραγμάτευση, θα «κουρευτεί» επιτέλους το χρέος;

Το μόνο που θα κουρευτεί είναι το κοπάδι με πρόβατα του μπάρμπα Μήτσου στο χωριό. Ως γνωστό τον Ιούνιο παίρνουν φωτιά το... κουροψάλιδα των τσοπάνων, γιατί τα πρόβατα δεν αντέχουν σε τέτοιες ζέστες. Έχουμε και κουρέματα κάποιων σκύλων, που επίσης δεν αντέχουν τη ζέστη – προσοχή, αυτό δεν αφορά τα κόλεϊ, τα οποία παθαίνουν ψυχολογικό τραλαρά, άμα τα κουρέψεις! Σε κούρεμα χρέους πάντως, δεν υπάρχει τίποτα ούτε φέτος, ούτε στο διηνεκές. Η κυβέρνηση φρόντισε και το 2015 με το τρίτο μνημόνιο και το 2016 με την απόφαση του Εurogroup τον Μάιο τότε, να δεσμευτεί ότι δεν θα ζητάει κούρεμα, όπως αφρόνως έκανε στα χρόνια της αντιπολίτευσης ο Αλέξης.

3. Εντάξει με κούρεμα, το καταλάβαμε. Μήπως πετύχαμε ελάφρυνση όμως; Ώστε το χρέος να θεωρηθεί βιώσιμο. Αυτό δεν κυνηγούσε ο Τσίπρας;

Καλό τέλος έχουν μόνο τα παραμύθια πάσης φύσεως και οι ταινίες με τον Κωνσταντάρα εδώ και τον Τσακ Νόρις έξω. Ελάφρυνση θα γίνει εφόσον το συμφωνήσουν οι δανειστές το καλοκαίρι του 2018. Τότε θα τα βάλουν κάτω, όπως είχαν πει από το 2015 και το 2016 επίσης. Με τους Γερμανούς να πηγαίνουν σε εκλογές, η Μέρκελ και ο Σόιμπλε θα μπορούσαν να συζητήσουν τα πάντα, ακόμα και πού βρίσκει ο Μπαλάφας τέτοιες σαχλαμάρες που λέει συχνά πυκνά, όχι όμως για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Πήραμε ξανά γενικόλογες υποσχέσεις και το δρόμο του γυρισμού άπραγοι! Το χρέος δεν θεωρείται ακόμα βιώσιμο, ούτε θα θεωρηθεί σύντομα! Πολύ φοβάμαι ότι όπως το πάνε, για να θεωρηθεί αυτό βιώσιμο θα «αποβιώσουμε» εμείς – αν όχι βιολογικά, τουλάχιστον οικονομικά!

4. Στην ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ θα μπούμε για να βρουν φθηνό χρήμα οι τράπεζες να χρηματοδοτήσουν την οικονομία.

Όσες ελπίδες έχει ένας κάγκουρας με ανοιχτό πουκάμισο, ώστε να φαίνεται το δασύτριχο στήθος και ο χρυσός σταυρός και χωρίς να συνοδεύεται από γυναίκα να μπει στο «Rock n Roll» στο Κολωνάκι, άλλες τόσες έχουμε και εμείς να μπούμε στο Qe – ωραίο όνομα για μπαρ παρεμπιπτόντως. Δυόμισι χρόνια υπάρχει αυτό το Qe στην Ευρώπη, αλλά εμείς περνάμε απ' έξω και δεν μπορούμε να μπούμε μέσα με τίποτα - σαν τα ακριβά μαγαζιά της Ερμού και της Βουκουρεστίου ένα πράγμα. Βολευόμαστε με τους Αφρικανούς, που απλώνουν απ' έξω τα τις μαϊμούδες.

5. Ναι, αλλά δεν πήραμε τη δόση; 8,5 δισ. ευρώ είναι αυτά.

Το πρωί θα μας τα δώσουν και πριν αρχίσει να καίει ο ήλιος, θα μας πάρουν τα 7 δισ. γιατί είναι να πληρωθούν κάτι παλιόμολογα της ΕΚΤ. Γι' αυτό και μας τα δώσανε, γι' αυτό και τρέχαμε τελευταία ώρα και μεις να συμφωνήσουμε, μην πάθουμε καμιά νίλα με χρεοκοπίες και τέτοια – από μη πληρωμή ομολόγων ξεκίνησε και το κακό με εκείνο το τρίτο μνημόνιο τον Ιούλιο του 2015! Θα μας μείνουν κάτι ψιλά – κι αυτά θα τα πάρουμε με δόσεις – για να αγοράσουμε πασατέμπο. Θα πάνε δηλαδή στα λεγόμενα χρωστούμενα που έχει το κράτος προς ιδιώτες. Όταν όμως τα χρωστούμενα είναι πάνω από 5 και 6 δισ., το 1,5 που θα μας περισσέψει από τη δόση δεν είναι ούτε για ζήτω.

6. Ναι, αλλά λένε ότι θα βγούμε στις αγορές! Δεν μας έδωσαν υποσχέσεις και συγκεκριμένες δεσμεύσεις;

Τίποτα δεν είναι σίγουρο. Και πάντως δεν είναι σίγουρο, όπως τα δύο πράγματα που λένε οι Αμερικάνοι (death and taxis). Ακόμα κι αν βγούμε στις αγορές το 2018, θα βγούμε όπως οι υποβασταζόμενοι ασθενείς από το νοσοκομείο, με τα σωληνάκια στις μύτες, τους ορούς στα χέρια και το καροτσάκι με το οξυγόνο πίσω. Όπως και αυτοί έτσι και μεις, ίσως να βγούμε για να συνεχίσουμε τη νοσηλεία σπίτι, υπό τη στενή παρακολούθηση γιατρών και νοσοκόμων και φυσικά με μηχανική υποστήριξη. Επειδή μας έχουν βαρεθεί και νέα δάνεια δεν μπορούν να εγκρίνουν τα κοινοβούλιά τους, βρήκαν την εξής λύση λέει: Αντί να μας δώσουν τις υπόλοιπες δόσεις από το δάνειο των 86 δισ. που συνάψαμε με το τρίτο μνημόνιο του 2015, θα κρατάνε τα λεφτά σαν... «απόθεμα». Έτσι κι αλλιώς μέχρι το καλοκαίρι του 2018 δεν έχουμε μεγάλες υποχρεώσεις να πληρώσουμε σε δανειστές, ενώ τις εσωτερικές ανάγκες τις καλύπτουν τα κορόιδα με την υπερφορολόγηση, που έχει επιβληθεί και τα θεόρατα πρωτογενή πλεονάσματα που καταφέρνει η κυβέρνηση βουτώντας με τις κατασχέσεις σε κάθε εύκαιρο τραπεζικό λογαριασμό πολίτη. Αυτό το “απόθεμα” θα το παρουσιάσουν το καλοκαίρι του 2108 στις αγορές ως εγγύηση και θα καλέσουν τους επενδυτές να αγοράσουν ελληνικά ομόλογα, με τη σιγουριά ότι δεν θα χάσουν τα λεφτά τους! Κάπως έτσι μπορούμε ίσως να βγούμε στις αγορές, αλλά η χρησιμοποίηση του «αποθεματικού» ως εγγύηση, δεν θα γίνει χαριστικά, παρά μόνο με νέα συμφωνία, που θα περιλαμβάνει μέτρα και δεσμεύσεις! 

7. Αυτό δεν σημαίνει ότι βγαίνουμε από τα μνημόνια, όπως λέει η κυβέρνηση;

Πριτς.... Αυτό σημαίνει μόνο – αν συμβεί όντως - ότι θα δανειζόμαστε πλέον από τις αγορές και με υψηλότερο επιτόκιο απ' όσο δανειζόμαστε από τον ESM (τα κράτη δηλαδή) και την ίδια ώρα θα υλοποιούμε και όσα μας λέει ο Εurogroup, (και το ΔΝΤ) – δηλαδή θα εφαρμόζουμε κανονικές και βαρβάτες μνημονιακές πολιτικές - αφού με λεφτά και τις εγγυήσεις του ESM θα σουλατσάρουμε στις αγορές. Διότι χωρίς αυτές τις εγγυήσεις με τις μόνες αγορές που θα έχουμε νταραβέρι θα είναι οι λαϊκές στις γειτονιές της Αθήνας. Κι αυτό που μας λέει και μας επιβάλλει το eurogroup (και το ΔΝΤ) είναι υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, μειώσεις σε συντάξεις και μισθούς, μείωση του αφορλόγητου και άλλα τέτοια ωραία και θαυμαστά! Ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας, ισοπέδωσε εργασίας, απελευθερώσεις επαγγελμάτων και άλλα τέτοια. Ό,τι δεν είχαν κάνει οι προηγούμενοι τα κάνουν οι αριστεροί! Όχι δεν απαλλασσόμαστε από τα μνημόνια δηλαδή, αλλά τα φορτωνόμαστε περισσότερο. Απλώς θα μας λέμε «δεν είναι αυτό που νομίζεις αγάπη μου»...

8. Ο ρόλος του ΔΝΤ ποιος θα είναι;

Το ΔΝΤ παραμένει στο πρόγραμμα όπως ακριβώς και με το ρόλο που το ήθελε ο Σόιμπλε. Να κάνει δηλαδή τον Βεληγκέκα και να επιπβάλλει αυτές τις ωραίες οικονομικές συνταγές που περιφέρει σε κάθε υπανάπτυκτη και τριτοκοσμική χώρα του κόσμου, αλλά χωρίς να βάλει άλλα λεφτά – παρά μόνο κάτι ψιλά κι αυτά αν χρειαστούν, του χρόνου! Με αυτόν ακριβώς τον τρόπο, δεν ζαλίζει και τον έρωτα του Σόιμπλε, πιέζοντάς τον να ελαφρύνει το ελληνικό χρέος. Όλοι κάνανε τη δουλειά τους, στην πλάτη μας, με άλλα λόγια!

9. Τι σημαίνει όμως αναπτυξιακή ρήτρα, που λέει η γαλλική πρόταση και υιοθετήθηκε από το Εurogrop;

Ο Σόιμπλε δεν ήθελε να πάρει από τα μούτρα τους Γάλλους του Μακρόν, που μόλις πιάσανε δουλειά και έτσι είπε να κάνει αποδεκτή κατ΄ αρχήν την πρόταση για τη λεγόμενη ρήτρα ανάπτυξης, που θα εφαρμοστεί στο ρυθμό αποπληρωμής των ελληνικών χρεών. Στο βαθμό που μπορούμε να πάρουμε στα σοβαρά τους Γάλλους – έχει και το χιούμορ τα όριά του μ' αυτούς τους γελοίους - το σχέδιό τους λέει πάνω κάτω τα εξής: όσο πιάνουμε υψηλό ρυθμό ανάπτυξης θα πληρώνουμε γερά ποσά, αλλά όταν τα κάνουμε μαντάρα και γυρνάμε στην ύφεση, οι δόσεις θα μετατίθενται γι΄ αργότερα – απλή μετάθεση. Αυτό φαίνεται ωραίο, αλλά είναι μπανανόφλουδα. Το χρέος δεν διαγράφεται, απλά μετατίθεται. Δεν το γλιτώνεις, αλλά το πληρώνεις περισσότερο αργότερα. Αν μάλιστα πετύχεις τα πρώτα χρόνια υψηλή ανάπτυξη, θα σε βάλουν να πληρώσεις περισσότερα απ' όσο πρέπει κανονικά, ώστε να καλύψεις τυχόν καθυστερήσεις όταν θα έλθουν οι δύσκολες μέρες της ύφεσης! Θα αποστερήσεις δηλαδή από την οικονομία το κάτι παραπάνω που θα πήγαινε σε δημόσιες επενδύσεις για παράδειγμα. Δεν κοιτάνε οι Γάλλοι να φτιάξουν τη δική του οικονομία καλύτερα από το να θέλουν να συμβουλεύσουν άλλους; Αλλά τι να πεις για μία χώρα που έπεσε στους Γερμανούς σε λιγότερο χρόνο απ' όσο θέλει ο Σπαλιάρας να σφάξει μία καρύδα!

10. Η κυβέρνηση λέει όμως ότι έτσι θα γίνουν οι εταίροι και δανειστές συμμέτοχοι και συνεργάτες μας για να πετύχουμε την ανάπτυξη.

Δύο σκασίλες έχουν οι δανειστές και εταίροι – το έχουν δείξει άλλωστε μέχρι τώρα! Η μία είναι να μας βοηθήσουν στην ανάπτυξη. Δεν είδατε πώς έχουν βοηθήσει για να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση, να παταχθεί η γραφειοκρατία και η διαφθορά, που αποτελούν και τα μεγαλύτερα εμπόδια για την ανάπτυξη; Όχι, ότι και εμείς ήμασταν θετικοί σε μία τέτοια βοήθεια! Πάντως από τη στιγμή που τα λεφτά τους θα τα παίρνουν αργά ή γρήγορα, δεν θα πολυσκάνε πώς θα τα βγάζουμε εμείς πέρα. Ας είναι καλά οι φόροι! Και μάλιστα όταν θα έχουμε δεσμευτεί ότι βρέξει, χιονίσει, με ανάπτυξη ή με ύφεση, τα πρωτογενή πλεονάσματα θα τα πετυχαίνουμε και άρα μέρος αυτών των πλεονασμάτων θα πηγαίνει έτσι κι αλλιώς στο χρέος. Και είναι κάτι πλεονάσματα, σαν αγγούρια τύπου... Acylia (απ' τα μακριά).

11. Αλήθεια, τι γίνεται με τα πλεονάσματα; Η κυβέρνηση λέει ότι τα περιόρισε στο 2%!

Η κυβέρνηση είναι σαν να χτυπήθηκε από σύνδρομο επιλεκτικής μνήμης. Θυμάται και λέει ό,τι τη συμφέρει. Η αλήθεια είναι ότι αυτό ήταν και το σημαντικότερο πεδίο της πολύμηνης διαπραγμάτευσης με τους δανειστές. Η συμφωνία για τα πλεονάσματα. Θα μπορούσε να πει κανείς, για να αποδώσει καλύτερα το αποτέλεσμα, ότι «μας ρίξανε οι άλλοι, αλλά φάγαμε και εμείς»! Η κυβέρνηση πήγε για μαλλί και βγήκε κουρεμένη – σαν τον Τέλι Σαβάλας ένα πράγμα!

Από το 2015 είχε δεσμευτεί ότι το 2018 θα πρέπει να πετύχει πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% επί του ΑΕΠ, δηλαδή σχεδόν 7 δισ. ευρώ. Με την τωρινή διαπραγμάτευση... κατάφερε να πάει αυτό το 3,5% έως και το 2022!

Μετά από τέτοια επιτυχία, που ήλθε να συμπληρώσει τόσες άλλες στις διαπραγματεύσεις από το 2015 και εντεύθεν, η κυβέρνηση μπορεί να γράψει βιβλίο του τύπου “100 τρόποι για να πετύχεις αυτογκολ”. Είναι σαν να πήγε μία κοπέλα γυμναστήριο τον Απρίλιο για να βγει το καλοκαίρι στην παραλία λεπτή και λυγερόκορμη και τελικά, αντί να χάσει, πήρε και δέκα κιλά! Για τέτοια επιτυχία μιλάμε.

Δεν πρέπει να υπάρχει άλλη χώρα στην ιστορία που να έχει καταφέρει τέτοια πρωτογενή πλεονάσματα για τόσα χρόνια στη σειρά!

Αυτό που λέει η κυβέρνηση και δεν ντρέπεται, ότι... πέτυχε, είναι πως δεσμεύτηκε να έχει και 2% τουλάχιστον πλεόνασμα (περίπου 4 δισ. ευρώ κάθε χρόνο) για τα επόμενα 38 χρόνια, από το 2022 έως το 2060! Δέχθηκε δηλαδή να δεσμεύσει τη χώρα για τέσσερις δεκαετίες σε σκληρή λιτότητα. Αλλά όπως λέει και ο Μπαλαούρας, ποιος ζει, ποιος πεθαίνει μέχρι τότε! Σάμπως θα 'ναι εκεί οι συριζαίοι να τους ζητήσουν το λογαριασμό;

12. Έστω κι έτσι, θα έχουμε τελικά επενδυτικό μπουμ;

Μπουμ θα έχουμε, αλλά επειδή θα σκάσουμε από το κακό μας, που την πατήσαμε έτσι και αφήσαμε τη ζωή μας να την κανονίζει ο Φλαμπουράρης, ο Μπαλάφας και η Αυλωνίτου. Αυτό με το επενδυτικό μπουμ, το ακούμε πιο πολλά χρόνια κι από την Άννα Βίσση να μας λέει ότι χώρισε από τον Καρβέλα. «Επενδυτές» αργά ή γρήγορα θα έρθουν έτσι όπως έγινε χώρα της καρπαζιάς και της ευκαιρίας η Ελλάδα. Φθηνοί μισθοί, χαμηλές αξίες ακινήτων, κόλπα για φοροδιαφυγή πολλά και μία κυβέρνηση που εμφανίζει τον κάθε τυχάρπαστο, ακόμα και λαθρέμπορους για επενδυτές «διαμάντια», συνθέτουν ένα πεδίο, που έχει ενδιαφέρον για εύκολο κέρδος. Επίσης όταν πουλάς μισοτιμής, λιμάνια, τρένα, νερά, ρεύματα και την ίδια τη μάνα σουως προσφορά, γιατί να μην έλθει ο άλλος να κονομήσει εύκολα; Σοβαρές επενδύσεις, με πραγματικά οφέλη για την ελληνική οικονομία και κοινωνία, δύσκολα θα μας έρθουν.

13. Η οικονομία θα σταθεροποιηθεί;

Η οικονομία θα ηρεμήσει για ένα διάστημα από τα ταχυδακτυλουργικά και τα πειράματα που κάνουν οι κυβερνώντες. Μία σταθερότητα θα την έχουμε λόγω και της αυξημένης τουριστικής κίνησης. Όσο να 'ναι, θα κυκλοφορήσει το παραδάκι. Και επιπλέον αλλάζει και η ψυχολογία, με τον ήλιο, τα μπάνια και τις διακοπές και οι άνθρωποι ευχαριστιούνται – εδικά όταν πάνε χωρίς συζύγους – και καταναλώνουν το κατιτίς παραπάνω. Θα είναι όμως σαν την νηνεμία πριν τη μπόρα. Από τον Σεπτέμβριο, με τα ραβασάκια από λογαριασμούς κάθε είδους και την εφορία θα αρχίσει το πατιρντί και κει θα φανούν οι πραγματικές αντοχές και δυνατότητες της οικονομίας και της κοινωνίας φυσικά. Διότι με εξαντλημένη τη μεσαία τάξη, δεν μπορείς να περιμένεις από τους κινέζους ή τους καταριανούς επενδυτές να σε σώσουν.

14. Εκλογές πότε θα έχουμε;

Εκλογές δεν υπήρχε θέμα να γίνουν τώρα. Το ξέρανε όλοι, εκτός από τον Άδωνι Γεωργιάδη. Αυτουνού του το κρύβανε και του το είπανε με προσοχή κάποια στιγμή και πάντως όχι σε ώρα κοινής ησυχίας, μην τρέχουνε τα περιπολικά στη γειτονιά.

Οι συριζαίοι ούτε θέλουν να φύγουν από την εξουσία, ούτε έχουν πρόβλημα να υλοποιήσουν ό,τι τους ζητήσουν οι έξω, ούτε είχαν και επιχείρημα να πάνε σε εκλογές. Τι θα λέγανε; 'Οτι «τα κάναμε μαντάρα και επειδή δεν μας δίνουν τίποτα οι δανειστές απαλλάξτε μας»; Αν λέγανε και κάνανε κάτι τέτοιο, θα έπρεπε να μεταναστεύσουν και δεν θα προλαβαίνανε ούτε μαντήλι να βρούνε για να κουνήσουν. Αντιθέτως. Επειδή είναι πρόθυμοι και χρήσιμοι, τους θέλουν και οι άλλοι για λίγο ακόμα. Σου λέει, ούτε ο Παπανδρέου με τον Σαμαρά δεν μας έδωσαν τόσα. Δεν τον αφήνεις τον πελάτη έτσι, άμα σου κάνει τις χάρες όλες. Δώσανε λοιπόν μία συμφωνία στην κυβέρνηση, ώστε να μπορεί να την εμφανίσει ως... επιτυχία – ξέρει αυτή, μπορεί να πουλήσει ακόμα και νέφτι για νερό!

Εκλογές θα έχουμε λογικά το φθινόπωρο του 2018. Η κυβέρνηση θα λέει τότε ότι έβγαλε τη χώρα στις αγορές και μας απάλλαξε από τα μνημόνια και θέλει λαϊκή εντολή να μας πάει στο... σοσιαλισμό. Άντε να απαντήσεις στον Τσίπρα ότι μας φλομώνει στο παραμύθι. Θα θέλει τότε εκλογές για να μην αρχίσουν από τον Ιανουάριο του 2109 οι μειώσεις στις συντάξεις και τους πάρουνε χαμπάρι οι γέροι με τις μαγκούρες – κι αυτές πονάνε πολύ οι άτιμες, άμα πέσουνε στις σφριγηλές πλάτες των καλοθρεμμένων κυβερνώντων. Όλα αυτά εκτός κι αν την άνοιξη του 2018 τα πράγματα στην οικονομία πάνε άσχημα και τους πουν οι από έξω ότι πρέπει να υπογραφεί κανονικό νέο μνημόνιο και ότι δεν υπάρχει έξοδος στις αγορές. Τότε οι κάλπες θα στηθούν νωρίτερα. Λιγότερο πιθανό, αλλά όλα τα ενδεχόμενα πρέπει να συζητούνται.