DATE

Κυριακή, 18 Ιουνίου 2017


Tι πραγματικά έγινε στο Eurogroup σε 14 ερωτήσεις και απαντήσεις


του Γιάννη Πράσινου 

Η διαπραγμάτευση που έκανε η κυβέρνηση με τους δανειστές για τη λεγόμενη δεύτερη αξιολόγηση και το ελληνικό χρέοςτέλειωσε. Πιθανόν και εμείς, ως κοινωνία, να τελειώσαμε μαζί της.

Για άλλη μία φορά αποδεικνύεται πόσο δίκιο έχει ο νόμος του Μέρφι: «Αν κάτι μπορεί να πάει στραβά, θα πάει» ή «όταν τα πράγματα δεν μπορούν να γίνουν χειρότερα, θα γίνουν».

Η κυβέρνηση επεδίωξε, λέει, να εξασφαλίσει έναν καθαρό οδικό χάρτη εξόδου από την κρίση και τα μνημόνια. Το μόνο που πέτυχε είναι να δεσμεύσει τη χώρα με νέα δυσβάστακτα βάρη για μία επιπλέον πενταετία και με ατέλειωτα βάρη έως το... 2060 και να εμφανίσει κάτι κόλπα των δανειστών περί υποβοηθούμενης εξόδου (κάτι σαν υποβοηθούμενη ευθανασία μοιάζει αυτό) στις αγορές ως μεγάλη επιτυχία!

Με τη συμφωνία που έκαναν δανειστές και κυβέρνηση στο τελευταίο Εurogroup, έκλεισε μία ιστορία που μας ζάλισε και μας παλάβωσε επί μήνες.

Τουλάχιστον θα κάνουμε μπάνια με την ησυχία μας. Εκεί μας φτάσανε, να παρακαλάμε για ανέμελες βουτιές.

Προκύπτουν όμως πολλά ερωτήματα, που θέλουν απάντηση. Ιδού μερικά, συνοδευόμενα από τις απαντήσεις σαν τροφή για σκέψη.

1. Άξιζε η οκτάμηνη διαπραγμάτευση;

Όσο η εμπειρία ενός μπάντζι τζάμπινγκ που δεν ξέρεις αν το σχοινί έχει το κατάλληλο μήκος ή το αφήσανε οι σκιτζήδες μακρύτερο απ' όσο πρέπει. Πιθανόν να άξιζε για τους ψυχολόγους, που κάνανε «χρυσές» δουλειές στο μεταξύ, με πελάτες εκείνους, των οποίων η δουλειά εξαρτάται σοβαρά από το γενικό κλίμα, που καθορίζεται ουσιαστικά από το πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Άξιζε και για τους δημοσιογράφους, που είχανε να γράψουνε πλούσιο υλικό. Άξιζε και για την κυβέρνηση, που προτιμά να ασχολείται με τους δανειστές και τις δήθεν διαπραγματεύσεις, παρά με τα καθημερινά προβλήματα των πολιτών – σιγά μην καθίσει να σκάσει για το Μενίδι, τα Εξάρχεια, τους σεισμούς. Για τη χώρα αμφισβητείται όμως αν άξιζε. Αντί άλλων απαντήσεων, υπενθυμίζεται ότι ο ίδιος ο Τσακαλώτος έλεγε τον Οκτώβριο ότι αλίμονο αν φτάσει η διαπραγμάτευση τον... Φεβρουάριο, Μάρτιο, ενώ ο Χουλιαράκης έλεγε τον Δεκέμβριο ότι είναι καλύτερα μία συμφωνία τώρα, παρά μία αργότερα, την άνοιξη.

2. Μετά από τέτοια σκληρή διαπραγμάτευση, θα «κουρευτεί» επιτέλους το χρέος;

Το μόνο που θα κουρευτεί είναι το κοπάδι με πρόβατα του μπάρμπα Μήτσου στο χωριό. Ως γνωστό τον Ιούνιο παίρνουν φωτιά το... κουροψάλιδα των τσοπάνων, γιατί τα πρόβατα δεν αντέχουν σε τέτοιες ζέστες. Έχουμε και κουρέματα κάποιων σκύλων, που επίσης δεν αντέχουν τη ζέστη – προσοχή, αυτό δεν αφορά τα κόλεϊ, τα οποία παθαίνουν ψυχολογικό τραλαρά, άμα τα κουρέψεις! Σε κούρεμα χρέους πάντως, δεν υπάρχει τίποτα ούτε φέτος, ούτε στο διηνεκές. Η κυβέρνηση φρόντισε και το 2015 με το τρίτο μνημόνιο και το 2016 με την απόφαση του Εurogroup τον Μάιο τότε, να δεσμευτεί ότι δεν θα ζητάει κούρεμα, όπως αφρόνως έκανε στα χρόνια της αντιπολίτευσης ο Αλέξης.

3. Εντάξει με κούρεμα, το καταλάβαμε. Μήπως πετύχαμε ελάφρυνση όμως; Ώστε το χρέος να θεωρηθεί βιώσιμο. Αυτό δεν κυνηγούσε ο Τσίπρας;

Καλό τέλος έχουν μόνο τα παραμύθια πάσης φύσεως και οι ταινίες με τον Κωνσταντάρα εδώ και τον Τσακ Νόρις έξω. Ελάφρυνση θα γίνει εφόσον το συμφωνήσουν οι δανειστές το καλοκαίρι του 2018. Τότε θα τα βάλουν κάτω, όπως είχαν πει από το 2015 και το 2016 επίσης. Με τους Γερμανούς να πηγαίνουν σε εκλογές, η Μέρκελ και ο Σόιμπλε θα μπορούσαν να συζητήσουν τα πάντα, ακόμα και πού βρίσκει ο Μπαλάφας τέτοιες σαχλαμάρες που λέει συχνά πυκνά, όχι όμως για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Πήραμε ξανά γενικόλογες υποσχέσεις και το δρόμο του γυρισμού άπραγοι! Το χρέος δεν θεωρείται ακόμα βιώσιμο, ούτε θα θεωρηθεί σύντομα! Πολύ φοβάμαι ότι όπως το πάνε, για να θεωρηθεί αυτό βιώσιμο θα «αποβιώσουμε» εμείς – αν όχι βιολογικά, τουλάχιστον οικονομικά!

4. Στην ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ θα μπούμε για να βρουν φθηνό χρήμα οι τράπεζες να χρηματοδοτήσουν την οικονομία.


Όσες ελπίδες έχει ένας κάγκουρας με ανοιχτό πουκάμισο, ώστε να φαίνεται το δασύτριχο στήθος και ο χρυσός σταυρός και χωρίς να συνοδεύεται από γυναίκα να μπει στο «Rock n Roll» στο Κολωνάκι, άλλες τόσες έχουμε και εμείς να μπούμε στο Qe – ωραίο όνομα για μπαρ παρεμπιπτόντως. Δυόμισι χρόνια υπάρχει αυτό το Qe στην Ευρώπη, αλλά εμείς περνάμε απ' έξω και δεν μπορούμε να μπούμε μέσα με τίποτα - σαν τα ακριβά μαγαζιά της Ερμού και της Βουκουρεστίου ένα πράγμα. Βολευόμαστε με τους Αφρικανούς, που απλώνουν απ' έξω τα τις μαϊμούδες.

5. Ναι, αλλά δεν πήραμε τη δόση; 8,5 δισ. ευρώ είναι αυτά.


Το πρωί θα μας τα δώσουν και πριν αρχίσει να καίει ο ήλιος, θα μας πάρουν τα 7 δισ. γιατί είναι να πληρωθούν κάτι παλιόμολογα της ΕΚΤ. Γι' αυτό και μας τα δώσανε, γι' αυτό και τρέχαμε τελευταία ώρα και μεις να συμφωνήσουμε, μην πάθουμε καμιά νίλα με χρεοκοπίες και τέτοια – από μη πληρωμή ομολόγων ξεκίνησε και το κακό με εκείνο το τρίτο μνημόνιο τον Ιούλιο του 2015! Θα μας μείνουν κάτι ψιλά – κι αυτά θα τα πάρουμε με δόσεις – για να αγοράσουμε πασατέμπο. Θα πάνε δηλαδή στα λεγόμενα χρωστούμενα που έχει το κράτος προς ιδιώτες. Όταν όμως τα χρωστούμενα είναι πάνω από 5 και 6 δισ., το 1,5 που θα μας περισσέψει από τη δόση δεν είναι ούτε για ζήτω.

6. Ναι, αλλά λένε ότι θα βγούμε στις αγορές! Δεν μας έδωσαν υποσχέσεις και συγκεκριμένες δεσμεύσεις;


Τίποτα δεν είναι σίγουρο. Και πάντως δεν είναι σίγουρο, όπως τα δύο πράγματα που λένε οι Αμερικάνοι (death and taxis). Ακόμα κι αν βγούμε στις αγορές το 2018, θα βγούμε όπως οι υποβασταζόμενοι ασθενείς από το νοσοκομείο, με τα σωληνάκια στις μύτες, τους ορούς στα χέρια και το καροτσάκι με το οξυγόνο πίσω. Όπως και αυτοί έτσι και μεις, ίσως να βγούμε για να συνεχίσουμε τη νοσηλεία σπίτι, υπό τη στενή παρακολούθηση γιατρών και νοσοκόμων και φυσικά με μηχανική υποστήριξη. Επειδή μας έχουν βαρεθεί και νέα δάνεια δεν μπορούν να εγκρίνουν τα κοινοβούλιά τους, βρήκαν την εξής λύση λέει: Αντί να μας δώσουν τις υπόλοιπες δόσεις από το δάνειο των 86 δισ. που συνάψαμε με το τρίτο μνημόνιο του 2015, θα κρατάνε τα λεφτά σαν... «απόθεμα». Έτσι κι αλλιώς μέχρι το καλοκαίρι του 2018 δεν έχουμε μεγάλες υποχρεώσεις να πληρώσουμε σε δανειστές, ενώ τις εσωτερικές ανάγκες τις καλύπτουν τα κορόιδα με την υπερφορολόγηση, που έχει επιβληθεί και τα θεόρατα πρωτογενή πλεονάσματα που καταφέρνει η κυβέρνηση βουτώντας με τις κατασχέσεις σε κάθε εύκαιρο τραπεζικό λογαριασμό πολίτη. Αυτό το “απόθεμα” θα το παρουσιάσουν το καλοκαίρι του 2108 στις αγορές ως εγγύηση και θα καλέσουν τους επενδυτές να αγοράσουν ελληνικά ομόλογα, με τη σιγουριά ότι δεν θα χάσουν τα λεφτά τους! Κάπως έτσι μπορούμε ίσως να βγούμε στις αγορές, αλλά η χρησιμοποίηση του «αποθεματικού» ως εγγύηση, δεν θα γίνει χαριστικά, παρά μόνο με νέα συμφωνία, που θα περιλαμβάνει μέτρα και δεσμεύσεις! 

7. Αυτό δεν σημαίνει ότι βγαίνουμε από τα μνημόνια, όπως λέει η κυβέρνηση;

Πριτς.... Αυτό σημαίνει μόνο – αν συμβεί όντως - ότι θα δανειζόμαστε πλέον από τις αγορές και με υψηλότερο επιτόκιο απ' όσο δανειζόμαστε από τον ESM (τα κράτη δηλαδή) και την ίδια ώρα θα υλοποιούμε και όσα μας λέει ο Εurogroup, (και το ΔΝΤ) – δηλαδή θα εφαρμόζουμε κανονικές και βαρβάτες μνημονιακές πολιτικές - αφού με λεφτά και τις εγγυήσεις του ESM θα σουλατσάρουμε στις αγορές. Διότι χωρίς αυτές τις εγγυήσεις με τις μόνες αγορές που θα έχουμε νταραβέρι θα είναι οι λαϊκές στις γειτονιές της Αθήνας. Κι αυτό που μας λέει και μας επιβάλλει το eurogroup (και το ΔΝΤ) είναι υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, μειώσεις σε συντάξεις και μισθούς, μείωση του αφορλόγητου και άλλα τέτοια ωραία και θαυμαστά! Ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας, ισοπέδωσε εργασίας, απελευθερώσεις επαγγελμάτων και άλλα τέτοια. Ό,τι δεν είχαν κάνει οι προηγούμενοι τα κάνουν οι αριστεροί! Όχι δεν απαλλασσόμαστε από τα μνημόνια δηλαδή, αλλά τα φορτωνόμαστε περισσότερο. Απλώς θα μας λέμε «δεν είναι αυτό που νομίζεις αγάπη μου»...

8. Ο ρόλος του ΔΝΤ ποιος θα είναι;

Το ΔΝΤ παραμένει στο πρόγραμμα όπως ακριβώς και με το ρόλο που το ήθελε ο Σόιμπλε. Να κάνει δηλαδή τον Βεληγκέκα και να επιπβάλλει αυτές τις ωραίες οικονομικές συνταγές που περιφέρει σε κάθε υπανάπτυκτη και τριτοκοσμική χώρα του κόσμου, αλλά χωρίς να βάλει άλλα λεφτά – παρά μόνο κάτι ψιλά κι αυτά αν χρειαστούν, του χρόνου! Με αυτόν ακριβώς τον τρόπο, δεν ζαλίζει και τον έρωτα του Σόιμπλε, πιέζοντάς τον να ελαφρύνει το ελληνικό χρέος. Όλοι κάνανε τη δουλειά τους, στην πλάτη μας, με άλλα λόγια!

9. Τι σημαίνει όμως αναπτυξιακή ρήτρα, που λέει η γαλλική πρόταση και υιοθετήθηκε από το Εurogrop;

Ο Σόιμπλε δεν ήθελε να πάρει από τα μούτρα τους Γάλλους του Μακρόν, που μόλις πιάσανε δουλειά και έτσι είπε να κάνει αποδεκτή κατ΄ αρχήν την πρόταση για τη λεγόμενη ρήτρα ανάπτυξης, που θα εφαρμοστεί στο ρυθμό αποπληρωμής των ελληνικών χρεών. Στο βαθμό που μπορούμε να πάρουμε στα σοβαρά τους Γάλλους – έχει και το χιούμορ τα όριά του μ' αυτούς τους γελοίους - το σχέδιό τους λέει πάνω κάτω τα εξής: όσο πιάνουμε υψηλό ρυθμό ανάπτυξης θα πληρώνουμε γερά ποσά, αλλά όταν τα κάνουμε μαντάρα και γυρνάμε στην ύφεση, οι δόσεις θα μετατίθενται γι΄ αργότερα – απλή μετάθεση. Αυτό φαίνεται ωραίο, αλλά είναι μπανανόφλουδα. Το χρέος δεν διαγράφεται, απλά μετατίθεται. Δεν το γλιτώνεις, αλλά το πληρώνεις περισσότερο αργότερα. Αν μάλιστα πετύχεις τα πρώτα χρόνια υψηλή ανάπτυξη, θα σε βάλουν να πληρώσεις περισσότερα απ' όσο πρέπει κανονικά, ώστε να καλύψεις τυχόν καθυστερήσεις όταν θα έλθουν οι δύσκολες μέρες της ύφεσης! Θα αποστερήσεις δηλαδή από την οικονομία το κάτι παραπάνω που θα πήγαινε σε δημόσιες επενδύσεις για παράδειγμα. Δεν κοιτάνε οι Γάλλοι να φτιάξουν τη δική του οικονομία καλύτερα από το να θέλουν να συμβουλεύσουν άλλους; Αλλά τι να πεις για μία χώρα που έπεσε στους Γερμανούς σε λιγότερο χρόνο απ' όσο θέλει ο Σπαλιάρας να σφάξει μία καρύδα!

10. Η κυβέρνηση λέει όμως ότι έτσι θα γίνουν οι εταίροι και δανειστές συμμέτοχοι και συνεργάτες μας για να πετύχουμε την ανάπτυξη.


Δύο σκασίλες έχουν οι δανειστές και εταίροι – το έχουν δείξει άλλωστε μέχρι τώρα! Η μία είναι να μας βοηθήσουν στην ανάπτυξη. Δεν είδατε πώς έχουν βοηθήσει για να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση, να παταχθεί η γραφειοκρατία και η διαφθορά, που αποτελούν και τα μεγαλύτερα εμπόδια για την ανάπτυξη; Όχι, ότι και εμείς ήμασταν θετικοί σε μία τέτοια βοήθεια! Πάντως από τη στιγμή που τα λεφτά τους θα τα παίρνουν αργά ή γρήγορα, δεν θα πολυσκάνε πώς θα τα βγάζουμε εμείς πέρα. Ας είναι καλά οι φόροι! Και μάλιστα όταν θα έχουμε δεσμευτεί ότι βρέξει, χιονίσει, με ανάπτυξη ή με ύφεση, τα πρωτογενή πλεονάσματα θα τα πετυχαίνουμε και άρα μέρος αυτών των πλεονασμάτων θα πηγαίνει έτσι κι αλλιώς στο χρέος. Και είναι κάτι πλεονάσματα, σαν αγγούρια τύπου... Acylia (απ' τα μακριά).

11. Αλήθεια, τι γίνεται με τα πλεονάσματα; Η κυβέρνηση λέει ότι τα περιόρισε στο 2%!

Η κυβέρνηση είναι σαν να χτυπήθηκε από σύνδρομο επιλεκτικής μνήμης. Θυμάται και λέει ό,τι τη συμφέρει. Η αλήθεια είναι ότι αυτό ήταν και το σημαντικότερο πεδίο της πολύμηνης διαπραγμάτευσης με τους δανειστές. Η συμφωνία για τα πλεονάσματα. Θα μπορούσε να πει κανείς, για να αποδώσει καλύτερα το αποτέλεσμα, ότι «μας ρίξανε οι άλλοι, αλλά φάγαμε και εμείς»! Η κυβέρνηση πήγε για μαλλί και βγήκε κουρεμένη – σαν τον Τέλι Σαβάλας ένα πράγμα!

Από το 2015 είχε δεσμευτεί ότι το 2018 θα πρέπει να πετύχει πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% επί του ΑΕΠ, δηλαδή σχεδόν 7 δισ. ευρώ. Με την τωρινή διαπραγμάτευση... κατάφερε να πάει αυτό το 3,5% έως και το 2022!

Μετά από τέτοια επιτυχία, που ήλθε να συμπληρώσει τόσες άλλες στις διαπραγματεύσεις από το 2015 και εντεύθεν, η κυβέρνηση μπορεί να γράψει βιβλίο του τύπου “100 τρόποι για να πετύχεις αυτογκολ”. Είναι σαν να πήγε μία κοπέλα γυμναστήριο τον Απρίλιο για να βγει το καλοκαίρι στην παραλία λεπτή και λυγερόκορμη και τελικά, αντί να χάσει, πήρε και δέκα κιλά! Για τέτοια επιτυχία μιλάμε.

Δεν πρέπει να υπάρχει άλλη χώρα στην ιστορία που να έχει καταφέρει τέτοια πρωτογενή πλεονάσματα για τόσα χρόνια στη σειρά!

Αυτό που λέει η κυβέρνηση και δεν ντρέπεται, ότι... πέτυχε, είναι πως δεσμεύτηκε να έχει και 2% τουλάχιστον πλεόνασμα (περίπου 4 δισ. ευρώ κάθε χρόνο) για τα επόμενα 38 χρόνια, από το 2022 έως το 2060! Δέχθηκε δηλαδή να δεσμεύσει τη χώρα για τέσσερις δεκαετίες σε σκληρή λιτότητα. Αλλά όπως λέει και ο Μπαλαούρας, ποιος ζει, ποιος πεθαίνει μέχρι τότε! Σάμπως θα 'ναι εκεί οι συριζαίοι να τους ζητήσουν το λογαριασμό;

12. Έστω κι έτσι, θα έχουμε τελικά επενδυτικό μπουμ;

Μπουμ θα έχουμε, αλλά επειδή θα σκάσουμε από το κακό μας, που την πατήσαμε έτσι και αφήσαμε τη ζωή μας να την κανονίζει ο Φλαμπουράρης, ο Μπαλάφας και η Αυλωνίτου. Αυτό με το επενδυτικό μπουμ, το ακούμε πιο πολλά χρόνια κι από την Άννα Βίσση να μας λέει ότι χώρισε από τον Καρβέλα. «Επενδυτές» αργά ή γρήγορα θα έρθουν έτσι όπως έγινε χώρα της καρπαζιάς και της ευκαιρίας η Ελλάδα. Φθηνοί μισθοί, χαμηλές αξίες ακινήτων, κόλπα για φοροδιαφυγή πολλά και μία κυβέρνηση που εμφανίζει τον κάθε τυχάρπαστο, ακόμα και λαθρέμπορους για επενδυτές «διαμάντια», συνθέτουν ένα πεδίο, που έχει ενδιαφέρον για εύκολο κέρδος. Επίσης όταν πουλάς μισοτιμής, λιμάνια, τρένα, νερά, ρεύματα και την ίδια τη μάνα σουως προσφορά, γιατί να μην έλθει ο άλλος να κονομήσει εύκολα; Σοβαρές επενδύσεις, με πραγματικά οφέλη για την ελληνική οικονομία και κοινωνία, δύσκολα θα μας έρθουν.

13. Η οικονομία θα σταθεροποιηθεί;


Η οικονομία θα ηρεμήσει για ένα διάστημα από τα ταχυδακτυλουργικά και τα πειράματα που κάνουν οι κυβερνώντες. Μία σταθερότητα θα την έχουμε λόγω και της αυξημένης τουριστικής κίνησης. Όσο να 'ναι, θα κυκλοφορήσει το παραδάκι. Και επιπλέον αλλάζει και η ψυχολογία, με τον ήλιο, τα μπάνια και τις διακοπές και οι άνθρωποι ευχαριστιούνται – εδικά όταν πάνε χωρίς συζύγους – και καταναλώνουν το κατιτίς παραπάνω. Θα είναι όμως σαν την νηνεμία πριν τη μπόρα. Από τον Σεπτέμβριο, με τα ραβασάκια από λογαριασμούς κάθε είδους και την εφορία θα αρχίσει το πατιρντί και κει θα φανούν οι πραγματικές αντοχές και δυνατότητες της οικονομίας και της κοινωνίας φυσικά. Διότι με εξαντλημένη τη μεσαία τάξη, δεν μπορείς να περιμένεις από τους κινέζους ή τους καταριανούς επενδυτές να σε σώσουν.

14. Εκλογές πότε θα έχουμε;


Εκλογές δεν υπήρχε θέμα να γίνουν τώρα. Το ξέρανε όλοι, εκτός από τον Άδωνι Γεωργιάδη. Αυτουνού του το κρύβανε και του το είπανε με προσοχή κάποια στιγμή και πάντως όχι σε ώρα κοινής ησυχίας, μην τρέχουνε τα περιπολικά στη γειτονιά.

Οι συριζαίοι ούτε θέλουν να φύγουν από την εξουσία, ούτε έχουν πρόβλημα να υλοποιήσουν ό,τι τους ζητήσουν οι έξω, ούτε είχαν και επιχείρημα να πάνε σε εκλογές. Τι θα λέγανε; 'Οτι «τα κάναμε μαντάρα και επειδή δεν μας δίνουν τίποτα οι δανειστές απαλλάξτε μας»; Αν λέγανε και κάνανε κάτι τέτοιο, θα έπρεπε να μεταναστεύσουν και δεν θα προλαβαίνανε ούτε μαντήλι να βρούνε για να κουνήσουν. Αντιθέτως. Επειδή είναι πρόθυμοι και χρήσιμοι, τους θέλουν και οι άλλοι για λίγο ακόμα. Σου λέει, ούτε ο Παπανδρέου με τον Σαμαρά δεν μας έδωσαν τόσα. Δεν τον αφήνεις τον πελάτη έτσι, άμα σου κάνει τις χάρες όλες. Δώσανε λοιπόν μία συμφωνία στην κυβέρνηση, ώστε να μπορεί να την εμφανίσει ως... επιτυχία – ξέρει αυτή, μπορεί να πουλήσει ακόμα και νέφτι για νερό!

Εκλογές θα έχουμε λογικά το φθινόπωρο του 2018. Η κυβέρνηση θα λέει τότε ότι έβγαλε τη χώρα στις αγορές και μας απάλλαξε από τα μνημόνια και θέλει λαϊκή εντολή να μας πάει στο... σοσιαλισμό. Άντε να απαντήσεις στον Τσίπρα ότι μας φλομώνει στο παραμύθι. Θα θέλει τότε εκλογές για να μην αρχίσουν από τον Ιανουάριο του 2109 οι μειώσεις στις συντάξεις και τους πάρουνε χαμπάρι οι γέροι με τις μαγκούρες – κι αυτές πονάνε πολύ οι άτιμες, άμα πέσουνε στις σφριγηλές πλάτες των καλοθρεμμένων κυβερνώντων. Όλα αυτά εκτός κι αν την άνοιξη του 2018 τα πράγματα στην οικονομία πάνε άσχημα και τους πουν οι από έξω ότι πρέπει να υπογραφεί κανονικό νέο μνημόνιο και ότι δεν υπάρχει έξοδος στις αγορές. Τότε οι κάλπες θα στηθούν νωρίτερα. Λιγότερο πιθανό, αλλά όλα τα ενδεχόμενα πρέπει να συζητούνται.

Τρίτη, 13 Ιουνίου 2017


Pride είπες ?


του Κώστα Γιαννιώτη

‘’Pride’’, είπες;
Δεν είχα κανένα σκοπό να ασχοληθώ με τις σεξουαλικές προτιμήσεις του οποιουδήποτε, όπως και τις πολιτικές, θρησκευτικές, και αισθητικές του προτιμήσεις!
Ποτέ δεν με απασχόλησαν, μέχρι τη στιγμή που θα επιχειρούσε αυτός ο... οποιοσδήποτε να μου επιβάλει τη δική του πρτίμηση δια της βίας ή να μου παρουσιάσει τη δική του άποψη ως... πρωτοπόρα και απελευθερωτική και να αποκαλέσει τη δική μου αντίρρηση ως... φασίζουζα ή – στην καλύτερη των περιπτώσεων – ως οπισθοδρομική και αναχρονιστική!
Θα μου πεις, τώρα, ποιος είναι αυτός που σε πείραξε κι άρπαξες το μολυβοκόντυλο και σέρνεις;
Πολλοί! Πάρα πολλοί!
Πρώτα και κύρια με εξόργισε η μέρα που διάλεξαν να στήσουν το πανηγυράκι τους στο Σύνταγμα, οι... «περήφανοι».
Ήταν η 10η Ιουνίου!
Η μέρα κατά την οποία το δικό μου «οπισθοδρομικό» ρημαδομυαλό ανακαλούσε σε κείνο το κομμάτι του, που η επιστήμη το αποκαλεί μνήμη, τη σφαγή του Διστόμου από τα ναζιστικά γερμανικά τέρατα!
Η μέρα που το δικό μου «αναχρονιστικό» σκερβέλο, είχε ανάψει, σε μια ταπεινή κι απόμερη γωνιά του, ένα μικρό καντηλάκι, για το εξουθενωμένο χωριό, που ο ουρανός του στάζει μέχρι σήμερα, αντί για βροχή, αίμα και, αντί για χιόνι, στάχτη!
Και δεν έκανε παρελάσεις στο Σύνταγμα, αλλά σιωπούσε μπρος στη φρίκη, προσπαθώντας να βρει τρόπους να φράξει το δρόμο στα θηρία που ονειρεύονται επαναλήψεις των ίδιων γεγονότων!
Δεν ζήτησα να συμμεριστούν τον πόνο αυτής της μέρας, αλλά όχι να μου βγαίνουν με τον κώλο -φόρα παρτίδα– στο Σύνταγμα χασκογελώντας με χαριτωμενιές!
Σε… «παλιές εποχές» κάποιοι λαοί, που δεν είχαν ακόμα την... «παιδεία» - που επικαλέστηκαν στο Σύνταγμα οι... πανηγυριώτες - κάτι τέτοιες μέρες πένθους και μνήμης, όχι μόνο δεν ξεγυμνώνονταν αλλά σκέπαζαν κάθε ακάλυπτο κομμάτι του σώματός τους με λάσπη από στάχτη, σε ένδειξη πένθους και μνήμης!
Το pride parade όμως, την ίδια μέρα ένιωθε «περήφανο» που έβγαζε τον κώλο του σε κοινή θέα στο Σύνταγμα, ακόμα και μπροστά σε μικρά παιδιά (βλ. φωτο) και τους γονιούς τους που έτρεξαν να γαλουχήσουν τα παιδιά τους στη... διαφορετικότητα!!
Και είχαν το θράσος να επικαλούνται την... παιδεία, για να με πείσουν να κατεβάσω και το δικό μου παιδί!!
Όχι, ρε... «παλικάρια»!
Δηλώνω απαίδευτος, στούρνος και ντουβάρι!
Όπως έγραψα και στην αρχή, δεν με απασχόλησε ποτέ η σεξουαλική προτίμηση του οποιουδήποτε και δεν καταδίκασα, ούτε και λοιδόρησα ποτέ και κανέναν για τις σεξουαλικές του προτιμήσεις!
Δικό του το σώμα, δικός του και ο κώλος!
Δικό του και το δικαίωμα να τα διαθέτει όπως αυτός θέλει!
Από του σημείου αυτού και πέρα όμως μέχρι του να μου καυχιέται ότι είναι περήφανος, τότε... αλλάζουν τα πράγματα!
Και να εξηγηθούμε... «παλικάρια», γιατί έχω την εντύπωση ότι έχουμε γίνει «... μαλλιά κουβάρια»!
Άλλο πράγμα να μου δηλώνει κάποιος περήφανος γιατί έχει το σθένος να λέει με παρρησία ότι έχει διαφορετικές σεξουαλικές προτιμήσεις, χωρίς το φόβο του εμπαιγμού και της κατακραυγής!
Άλλο πράγμα να διεκδικεί το δικαίωμα να του συμπεριφέρονται με το σεβασμό ισότιμου μέλους της κοινωνίας σε όλα τα επίπεδα!
Μέχρι εδώ είμαι μαζί του και θα υπερασπιστώ το δικαίωμά του αυτό!
Όμως...
Όταν μου δηλώνει περήφανος γι’ αυτό που είναι, αυτομάτως αναδεικνύει τον εαυτό του σε κάτι ξεχωριστό από το υπόλοιπο κοινωνικό σύνολο!
Αυτοαναδεικνύεται σε πρόσωπο που χρήζει τιμών για τις δεξιότητες και τις ικανότητές του, τις οποίες δεν διαθέτει το υπόλοιπο κοινωνικό περιβάλλον!
Ξεχωριστός και, άρα, περήφανος...
Μπορεί να είναι αυτός που έδωσε τον ιδρώτα του, το αίμα του, μέλη του σώματός του ή και τη ζωή του για την υπεράσπιση της πατρίδας του!
Μπορεί να είναι αυτός που ανάλωσε τη ζωή του στην έρευνα για τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής της κοινωνίας!
Μπορεί να είναι αυτός (επιστήμονας, καλλιτέχνης, λογοτέχνης κ. ά.), που με κάθε τρόπο και χωρίς να φείδεται χρόνου και κόπου ανυψώνει, με το έργο του, το μπόι της κοινωνίας έστω και κατά ένα εκατοστό!
Αυτός είναι ξεχωριστός!
Πρέπει να νιώθει περήφανος!
Του οφείλω σεβασμό και, μπροστά του, νιώθω υποδεέστερος!
Όμως κάποιον που νιώθει ξεχωριστός και περήφανος για τις διαφορετικές του προτιμήσεις στο σεξ και μου κολλά στη μούρη τη διαφορετικότητά του, με το να μου δείχνει, δημόσια, τον κώλο του (βλ. φωτο), να παραποιεί και να προσβάλλει τη σημαία (βλ. φωτο) για την οποία χύθηκαν ποτάμια αίματος, και την ίδια ώρα να δηλώνει περήφανος, δεν θα το ανεχτώ!
Μου δηλώνει περήφανος για την ιδιαιτερότητά του και απαιτεί την αποδοχή, εκ μέρους μου, της υπερηφάνειάς του!
Ένας ιδιότυπος και υποκρυπτόμενος φασισμός, που γυρίζει τη λογική με το κεφάλι κάτω και τα πόδια πάνω για να αποδείξει ότι η δική μου στάση είναι ρατσιστική και φασιστική!
Ε, λοιπόν, αν για κάτι τέτοια νιώθουν υπερήφανοι και θεωρούν ότι είναι... θέμα παιδείας το να το αποδεχτώ, τους δηλώνω για άλλη μια φορά απαίδευτος, στούρνος, ντουβάρι!
Γιατί η παιδεία που μου έδωσαν οι δάσκαλοί μου και οι γονιοί μου ήταν... από άλλον πλανήτη, μακριά από τον δικό τους!

Πέμπτη, 8 Ιουνίου 2017

 Με αφορμή την κρίση της Ντόχα


του Μάκη Ανδρονόπουλου

Το ταξίδι του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στην Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία λειτούργησε ως καταλύτης απρόσμενων εξελίξεων.



·         Απέδωσε τα πρωτεία στην εκπροσώπηση του Αραβικού Κόσμου στην Αίγυπτο και στον πρόεδρο Σίσι.
·         Έλαβε λίτρα, όπως σωστά έγραψε μία καλά πληροφορημένη ιστοσελίδα, 400 δισ. δολαρίων (πωλήσεις όπλικών συστημάτων κλπ), και ξέκοψε τις σχέσεις ουαχαμπιτών Σαούντ με τους τζιχαντιστές.
·         Έφερε κοντά την Αίγυπτο με την Σαουδική Αραβία που είχαν αντιπαλότητα στην καθοδήγηση του Αραβικού Κόσμου και
·         προκάλεσε την απομόνωση του κρυπτο-τζιχαντιστικού Κατάρ με τις διπλωματικές κινήσεις Αιγύπτου, Σαουδικής Αραβίας, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μπαχρέιν, Υεμένης και Ανατολικής Λιβύης.
·         Οδήγησε τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερνταγάν να πάρει θέση υπέρ του χρηματοδότη του (επενδύσεις 20 δισ. δολ. στην Τουρκία) ισλαμιστή Εμίρη του Κατάρ Αλ Θανί  και να στείλει στρατό για την προστασία του.
·         Άρχισε ο εξοπλισμός των Κούρδων από τους Αμερικανούς για την αντιμετώπιση των τουρκικών στρατευμάτων.
·         Ταυτόχρονα είχαμε δύο αιματηρές επιθέσεις τζιχαντιστών στο Μάντσεστερ και στην Γέφυρα του Λονδίνου.
·         …και για πρώτη φορά έγινε αιματηρή επίθεση του ISIS στην Τεχεράνη.
·         Είναι σαφές ότι η συρρίκνωση του εδαφικού χώρου των τζιχαντιστών οδηγεί στην εντατική εξαγωγή των επιχειρήσεών τους στο …εξωτερικό.
Από αυτές τις εξελίξεις προκύπτουν τα εξής κεντρικά συμπεράσματα: α) η αποφασιστικότητα της διοίκησης Τραμπ να λύσει τα ζητήματα γρήγορα και αποφασιστικά (διάβαζε «αμερικάνικα»), β) να συγκροτηθεί Κουρδικό Κράτος, γ) αυτό οδηγεί τον Ερντογάν να αντιδράσει όπως μπορεί (Κατάρ, προβολή απαιτήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ), δ) Τουρκία-Ιράν θα βρεθούν όλο και πιο κοντά, ενώ ε) η Ρωσία θα χρειαστεί να διαλέξει είτε την σύσφιξη της φιλίας της με τις ΗΠΑ, είτε στην ενταντικοποίηση της αντιπαλότητας με αστάθμητες συνέπειες.
Οι εξελίξεις αυτές ίσως οδηγήσουν σε ένα γενικευμένο και μακροχρόνιο ενδοϊσλαμικό πόλεμο με πολλές εσωτερικές θρησκευτικές αντιθέσεις τζιχαντιστές-παραδοσιακοί-μετριοπαθείς μουσουλμάνοι, αλλά και σουνίτες-σιίτες-αλεβίτες και χριστιανοί, πόλεμοι για τους ενεργειακούς και τους υδάτινους πόρους, τριχοτόμηση Συρίας και Ιράκ, δημιουργία αναγνωρισμένου Κουρδιστάν, δύο παλαιστινιακά κράτη κ.ο.κ. Αυτά βέβαια είναι εικασίες. Το σίγουρο είναι ότι το ταξίδι Τραμπ στη Μέση Ανατολή άλλαξε τα δεδομένα, καθώς λειτούργησε σαν καταλύτης και αυτή είναι μόνο η αρχή.

Δευτέρα, 5 Ιουνίου 2017


Κύριε Καζάκο, περίμενα να είστε καλύτερος άνθρωπος


του Ίωνα Παπαδάκη 

Κύριε Καζάκο,
Άφησα να περάσουν λίγες ημέρες περιμένοντας (ή καλύτερα, ελπίζοντας) ότι θα «στρογγυλεύατε» τη δήλωση σας περί «προδοσίας των νέων» που φεύγουν να δουλέψουν στο εξωτερικό… Μάταια!
Με αναγκάζετε να σας απαντήσω…
Δεν έχω αποφασίσει ακόμα αν θα σας απαντήσω, σαν «Καζάκος» ή σαν ο πατέρας κάποιου «προδότη» που αποφάσισε να φύγει για να κυνηγήσει το όνειρό του στο εξωτερικό…
Αν ήμουν λοιπόν «Καζάκος» με την ίδια ευκολία που εσείς αποκαλείται το παιδί μου «προδότη» θα μπορούσα να σας αποκαλέσω «βολεψάκια», «δήθεν» ή ακόμα και «διαπλεκόμενο»!
Θα μπορούσα δημόσια να αναρωτηθώ, «που πήγε ο Καζάκος της Επιδαύρου, του αρχαίου δράματος και της ποιοτικής τέχνης», την εποχή που πρωταγωνιστούσατε σε καθημερινό σίριαλ (για την παράταξη που σας εκφράζει, οι σαπουνόπερες είναι το μέσο αποβλάκωσης του λαού) και μάλιστα σε τηλεοπτικό σταθμό που η ιδεολογία σας (και το κόμμα που εκπροσωπείτε) στέλνει στο «πυρ το εξώτερον» μια και ήταν υπό τον έλεγχο της διαπλοκής;
Όμως δεν είμαι «Καζάκος»… Κατανοώ απολύτως την ανάγκη του βιοπορισμού, και για μένα –τον πατέρα του «προδότη»- είναι απολύτως θεμιτό και αξιοπρεπές αυτό που κάνατε.
Αν ήμουν «Καζάκος» με την ίδια ευκολία που εσείς αποκαλείται το παιδί μου «προδότη»  θα μπορούσα να πω τον γιό σας «βολεμένο» μια και φρόντισε ο μπαμπάκας του να του προσφέρει ένα «βαρύ» όνομα, οπότε δεν χρειάστηκε να κουραστεί και να πολεμήσει για την επιβίωση του στον χώρο της τέχνης…
Όμως δεν είμαι «Καζάκος»… Και γι’ αυτό θα πω ότι τίποτα από τα παραπάνω δεν ισχύουν (έχω γνωρίσει τον γιό σας και του έχω πάρει συνέντευξη) διότι ο γιός σας, που δεν είναι «προδότης» είναι ένας αξιόλογος, σοβαρός και άξιος καλλιτέχνης ο οποίος (όσο γνωρίζω) ποτέ δεν εκμεταλλεύτηκε το «βαρύ» όνομα που κουβαλάει.
 Κύριε Καζάκο,
Έμαθα στη ζωή μου, πριν μιλήσω να βουτάω τη γλώσσα μου στο μυαλό μου… Και όταν δεν το κάνω (και αβίαστα ξεστομίζω βαριές κουβέντες) έμαθα να ζητάω συγγνώμη!
Άρα η ρητορική τύπου «Καζάκου» δεν ταιριάζει ούτε στην παιδεία μου, ούτε στην κουλτούρα μου…
Και αφού απ’ ότι φαίνεται δεν βουτήξατε τη γλώσσα σας στο μυαλό σας πριν αποκαλέσετε –αβασάνιστα- το παιδί μου «προδότη», θα προσπαθήσω με λίγα λόγια να μπω εγώ στο μυαλό σας:
Πριν από δύο χρόνια ο γιός μου επέλεξε να φύγει από την Ελλάδα. Επέλεξε να αποχωριστεί τον τόπο του, την ευκολία του, τους φίλους του, την οικογένειά του!
(Ξέρετε κύριε Καζάκο, εμείς δεν είμαστε Σουηδοί να διώχνουμε τα παιδιά μας στα 18… είμαστε Έλληνες και η οικογένεια και οι φίλοι μετράνε πάνω απ’ όλα).
Όταν τον είδα να περνάει τον έλεγχο διαβατηρίων γνωρίζοντας ότι υπήρχε πιθανότητα να μην επιστρέψει ποτέ ξανά στην Ελλάδα, σκίστηκε η καρδιά μου και σας μίσησα… Εσάς και τους ομοίους σας (ελάτε τώρα μην απορείτε γιατί, πέρα από καλλιτέχνης είστε και πολιτικός)!
Δύο χρόνια μετά, η απουσία του ακόμα με στεναχωρεί αλλά είμαι και ευτυχισμένος γιατί αισθάνομαι απέραντη περηφάνια για το παιδί μου και απέραντη αηδία για εσάς…
Απέραντη περηφάνια γιατί ο γιός μου κύριε Καζάκο, βρήκε τη δύναμη να κυνηγήσει το όνειρό του, να εργάζεται σε μία τεράστια εταιρεία, όπου ανταμείβονται οι κόποι του και οι ικανότητές του και όχι να ονειρεύεται για το μέλλον αλλά να σχεδιάζει για το μέλλον!
Απέραντη αηδία κύριε Καζάκο, γιατί εσείς και οι όμοιοί σας ήσασταν πολύ απασχολιμένοι στο μικρόκοσμό σας (είτε αυτός λεγόταν Περισσός, είτε Συγγρού, είτε Χαρ. Τρικούπη, είτε Κουμουνδούρου) για να δώσετε στον «προδότη» το κίνητρο να μείνει και να πολεμήσει!
Βλέπετε τον γιό μου κύριε Καζάκο, ούτε δημοσιογράφο τον έκανα για να τον βολέψω (αν αυτό θα ήταν δυνατόν πριν από μερικά χρόνια). Του προσέφερα ότι καλύτερο μπόρεσα για να βγεί εκεί έξω και να ζήσει τη ζωή που του αξίζει.
Και αυτό γιατί δεν είχε (και όπως αποδείχθηκε ούτε του χρειαζόταν) ένα όνομα τόσο βαρύ που να του ανοίξουν πόρτες και να «επιπλεύσει» είτε ήταν ικανός είτε όχι (διότι ως γνωστόν οι φελλοί και τα σκατά επιπλέουν)…
Πολέμησε στη χώρα του, μόνος του για το όνειρο που επέλεξε και μετά, αποφάσισε να πάει εκεί, που οι ικανότητές του μέτρησαν και εκτιμήθηκαν!
Και κάτι τελευταίο κύριε Καζάκο:
Θα έπρεπε, πριν χαρακτηρίσετε το γιό μου «προδότη», να αναρωτηθείτε τι κάνατε εσείς και οι όμοιοί σας όλα αυτά τα χρόνια, πέρα από «γκλαμουράτες εμφανίσεις» (λες και κάνετε γκεστ εμφάνιση σε σίριαλ για να ανεβάσετε –με το βαρύ σας όνομα- τα νούμερα) σε συγκεντρώσεις των κομμάτων σας στο Σύνταγμα ώστε, τα δεκάδες χιλιάδες παιδιά να μην γίνουν «προδότες».Μήπως πρέπει να αναρωτηθείτε αν εσείς τελικά είστε οι «προδότες»;
Λυπάμαι κύριε Καζάκο…
Γιατί σας εκτιμώ σαν ηθοποιό, αλλά ήλπιζα να σας εκτιμήσω εξίσου και ως άνθρωπο!
Με τιμή
Ο πατέρας ενός «προδότη»


https://ionistis.wordpress.com

Σάββατο, 3 Ιουνίου 2017


O στρουθοκαμηλισμός και οι Σισυφοι 



του Μάκη Ανδρονόπουλου


Οι θέσεις που διατυπώνουν τους δυο τελευταίους μήνες ο Γιώργος Παπανδρέου και ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου για την κατάσταση της οικονομίας που παρέλαβαν τον Οκτώβριο του 2009, κυρίως σε ότι αφορά το δημοσιονομικό έλλειμμα 15,6% (36,5 δισ. ευρώ) είναι τουλάχιστον αφελείς. Εμφανίζονται έκπληκτοι και σκεπτικοί, ενώ όφειλαν να ξέρουν, να έχουν αντιληφθεί πως τα μεγέθη δεν ήταν διαχειρίσημα  και να έχουν προετοιμαστεί  με σοβαρότητα και συστηματικά και εν τέλει, να είχαν αντιδράσει διαφορετικά.
Κι αυτό γιατί ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2009 η Τράπεζα της Ελλάδος ατύπως ενημέρωνε πως το έλλειμμα θα ξεπεράσει το 12%, όταν η κυβέρνηση Καραμανλή είχε ήδη παραδεχθεί το 6% και ο υπουργός Γιαν. Παπαθανασίου διέρρεε πως κινείται προς το 8,5% του ΑΕΠ, ενώ λίγο πριν τις εκλογές ενημέρωσε την Κομισιόν πως είναι στο 12,5%.
Υπήρξε τότε ένας αδιανόητος στρουθοκαμηλισμός. Η οικονομία είχε ήδη μπει σε ύφεση με ρυθμό προς το -4% του ΑΕΠ, το χρέος είχε ξεπεράσει τα 300 δισ. ευρώ και κυρίως, όταν το έλλειμμα του Ισοζυγίου Τρεχουσών Συναλλαγών είχε κλείσει στο 14,2% το 2007 και στο 14,5% του ΑΕΠ το 2008 δεν μπορείς να κρύβεσαι πίσω από το δάκτυλό σου.
Είχε κατ΄ επανάληψη εγκαίρως προταθεί να γίνει μια μελέτη-προβολή του τι θα σήμαινε αυτό το τεράστιο έλλειμμα για την οικονομία τα επόμενα χρόνια και τι θα σήμαινε αυτό δημοσιονομικά, αλλά κανείς στο ΠΑΣΟΚ το 2009 δεν ήθελε να ακούσει τίποτε, πέρα από το κυνήγι της εξουσίας και το πρόγραμμα για την «πράσινη» ανάπτυξη.
Γι΄ αυτό και όταν ο Κώστας Καραμανλής ζήτησε τον Απρίλιο του 2009 στήριξη από την Αξιωματική Αντιπολίτευση (ΠΑΣΟΚ) σε ένα πρώτο πρόγραμμα λιτότητας, όχι μόνο δεν του την έδωσαν, αλλά ενέτειναν  τις «παραισθήσεις» με το περιβόητο «λεφτά υπάρχουν». Αν τότε είχε γίνει μια πρώτη κίνηση και τον Σεπτέμβριο μια δεύτερη, ουσιαστική με στόχο να αποφευχθεί η απώλεια εμπιστοσύνης των αγορών και της Κομισιόν, τότε, ίσως να είχαμε ξεπεράσει την κρίση με όρους Ισπανίας.
Το έλλειμμα 14,5% στο Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών το 2008 δεν αποτέλεσε απλά ένα κώδωνα κινδύνου, αλλά ήταν η επίσημη και κραυγαλέα αρχή μιας επιθετικής κρίσης (όπως λέμε επιθετικός καρκίνος). Αυτό ένας δευτεροετής φοιτητής των οικονομικών θα το καταλάβαινε, κι ας μην είχε κάνει Οξφόρδη, ΟΟΣΑ  ή ότι άλλο. Κι όμως, παρ΄ όλα αυτά, η κυβέρνηση Γιώργου Παπανδρέου με Γ. Παπακωνσταντίνου υπουργό Οικονομικών ψήφισαν εκείνο τον απίστευτο προϋπολογισμό του 2010 τον Δεκέμβριο του 2009, ο οποίος κατέπεσε στην ουσία στην αρχή της χρονιάς.
Δεν ξέρω αν ήταν πονηριά, σχέδιο ή αφέλεια αλλά υπάρχουν δύο επιπλέον γεγονότα προς στάθμιση. Ένα, ότι η κυβέρνηση Παπανδρέου δεν πήρε τα τελευταία 25 δισ. ευρώ που πρόσφεραν οι αγορές πριν την απόλυτη αποκάλυψη της ελληνικής χρεοκοπίας (κάτι που θα μπορούσε να δώσει μεγαλύτερο αέρα χειρισμών), δύο, ότι ο Παπανδρέου εμφανίστηκε στο Νταβός ως αφελής όταν τον στρίμωξαν στο διάδρομο του ξενοδοχείου του πέντε χρηματιστές και του έκαναν ερωτήσεις (την επομένη άρχισε η τελική επίθεση στα ελληνικά ομόλογα).
Δύο ακόμη επισημάνσεις: 1) Οι υπουργοί Οικονομικών στην Ελλάδα, όταν υπήρχε αλλαγή κομμάτων στην εξουσία, συνήθιζαν να φορτώνουν ότι μπορούσαν να φανταστούν στο έλλειμμα του προκατόχου τους (ένα ακραίο παράδειγμα-γκάφα ήταν η περιβόητη δημοσιονομική απογραφή Αλογοσκούφη), έτσι ώστε να ελαφρύνουν την πρώτη δική τους χρονιά και έτσι να γράψουν στη συνέχεια ένα σκορ δημοσιονομικής επιτυχίας, μειώνοντας το έλλειμμα τεχνητά. 2) Οι Έλληνες πολιτικοί, πρωθυπουργοί και υπουργοί Οικονομικών και λοιποί, πάντα προτιμούσαν να φορτώνουν στις Βρυξέλλες (ή στους διεθνείς οργανισμούς) το ανάθεμα κάποιων αντιλαϊκών πολιτικών που υποχρεώνονταν να εφαρμόσουν. Εξ ου και η κουλτούρα της μεταρρυθμιστικής φοβίας και της ξενοφοβίας που καλλιέργησαν συστηματικά ΝΔ και ΠΑΣΟΚ μεταπολιτευτικά.
Δεν μπορώ να γνωρίζω εάν οι κύριοι Παπανδρέου και Παπακωνσταντίνου, ως εκσυγχρονιστές, στις κατ΄ ιδίαν συζητήσεις τους σκέφτονταν πως ένα μνημόνιο με το ΔΝΤ στο τιμόνι θα τους έδινε την δυνατότητα να αλλάξουν τα φώτα στους γκρέκηδες, όμως είναι άκομψο να έρχονται σήμερα - έξι χρόνια μετά το Καστελόριζο- και να το παίζουν Σίσυφοι της ελληνικής κακοδαιμονίας .

Σάββατο, 27 Μαΐου 2017


Είναι η τρομοκρατία «επαναστατική 

δράση»




του Νίκου Μπογιόπουλου 
Είναι η τρομοκρατία «επαναστατική δράση»; Ας παραμερίσουμε, για να απαντήσουν κάποιοι αρμοδιότεροι ημών, αλλά και των κάθε λογής… «Ζορό»:
ΛΕΝΙΝ (σ.σ.: ένας «υποδεέστερος» προφανώς επαναστάτης σε σχέση με τους αυτόκλητους «εκδικητές»…) ξεκαθάριζε από πολύ νωρίς (στο γράμμα του «Προς τον Φ. Κορίτσονερ, 25 του Οκτώβρη 1916») τα εξής, έτσι για να μην υπάρχουν αμφιβολίες για το ρόλο τέτοιου είδους «τύπων» και για το πώς αξιοποιούνται από το σύστημα: 
«Όσον αφορά την πολιτική εκτίμηση της πράξης, εμείς, φυσικά, παραμένουμε στην παλιά μας άποψη, που έχει επιβεβαιωθεί από την πείρα δεκαετιών, ότι οι ατομικές τρομοκρατικές απόπειρες (…) σαν επαναστατική τακτική, είναι άσκοπες και επιζήμιες. Μόνο το μαζικό κίνημα μπορεί να θεωρηθεί σαν πραγματική πολιτική πάλη», σημείωνε ο Λένιν, και συνέχιζε: «Οι τρομοκράτες στη Ρωσία(ενάντιά τους πάντοτε παλεύαμεέκαναν μία σειρά μεμονωμένες απόπειρες δολοφονίας, όμως το Δεκέμβρη του 1905, όταν η υπόθεση έφτασε επιτέλους στο μαζικό κίνημα, στην εξέγερση (…) τότε ακριβώς οι «τρομοκράτες» απουσίασαν…». (ΛΕΝΙΝ, Άπαντα, τ. 40, σελ. 312).
«Ας περάσουμε στο δεύτερο σημείο, στο ζήτημα της τρομοκρατίας (…) Η ακαταλληλότητά της έχει αποδειχθεί τόσο καθαρά από την πείρα του ρωσικού επαναστατικού κινήματος (…) Οι Ρώσοι σοσιαλδημοκράτες αναιρούσαν (και αναίρεσαν για πολύ καιρό) τη σκοπιμότητα μιας τέτοιας μεθόδου πάλης… Οι σοσιαλιστές – επαναστάτες έχουν την αφέλεια να μην αντιλαμβάνονται πως η ροπή τους προς την τρομοκρατία βρίσκεται στην πιο στενή αιτιατή σύνδεση με το γεγονός ότι οι ίδιοι στάθηκαν από μιας αρχής και εξακολουθούν να στέκονται παράμερα από το εργατικό κίνημα, χωρίς, μάλιστα, να επιδιώκουν να γίνουν κόμμα της επαναστατικής τάξης που διεξάγει τον ταξικό της αγώνα… Το ότι η μοναδική «ελπίδα» της επανάστασης είναι το «πλήθος», ότι ενάντια στην αστυνομία μπορεί να παλέψει μόνο η επαναστατική οργάνωση που καθοδηγεί (στην πράξη, κι όχι στα λόγια) αυτό το πλήθος, αυτό είναι πια στοιχειώδες. Αυτό είναι ντροπή να το αποδείχνει κανείς. Και μόνο άνθρωποι που ξέχασαν τα πάντα και δε διδάχτηκαν απολύτως τίποτα, μπορούσαν να υποστηρίξουν το «αντίθετο» (…) Να καλείς σε μια τέτοια τρομοκρατία, όπως είναι η διοργάνωση αποπειρών δολοφονίας ενάντια σε υπουργούς από μεμονωμένα άτομα και από άγνωστους μεταξύ τους ομίλους, τη στιγμή που οι επαναστάτες δεν έχουν αρκετές δυνάμεις και μέσα για την καθοδήγηση της μάζας, που ήδη ξεσηκώνεται, σημαίνει ότι όχι μόνο διακόπτεις μ’ αυτόν τον τρόπο τη δουλειά μέσα στις μάζες, αλλά και προκαλείς άμεσα την αποδιοργάνωση της δουλειάς (…). Εμείς, οι επαναστάτες (…) Πρέπει να δρούμε όλοι μαζί πιο ενεργητικά, πιο θαρραλέα και πιο οργανωμένα. Ενώ οι σοσιαλιστές – επαναστάτες συμπεραίνουν: «Πυροβόλα, ασύλληπτο άτομο, γιατί, αλίμονο, η μάζα θα αργήσει ακόμα, και γιατί ενάντια στη μάζα υπάρχουν φαντάροι». Αυτό πια είναι τελείως ανόητο,κύριοι!» (Β. Ι. ΛΕΝΙΝ: «Άπαντα», τ. 6, σελ. 381 – 385, εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή»).
«Το συνέδριο αποκρούει κατηγορηματικά την τρομοκρατία, δηλαδή το σύστημα των πολιτικών εκτελέσεων μεμονωμένων προσώπων σαν μέθοδο πολιτικής πάλης τελείως ακατάλληλη… (γιατί) καλλιεργεί και στους ίδιους τους επαναστάτες και στον πληθυσμό γενικά τις πιο στραβές αντιλήψεις για τα καθήκοντα και τις μεθόδους πάλης ενάντια στην απολυταρχία». (ΛΕΝΙΝ, Άπαντα τ. 7, σελ. 249).
 «(…) Οι μεμονωμένες απόπειρες δολοφονίας, σαν επαναστατική τακτική, είναι άσκοπες και επιζήμιες.Μόνο το μαζικό κίνημα μπορεί να θεωρηθεί σαν πραγματική πολιτική πάλη (…)». (ΛΕΝΙΝ, Άπαντα, τ. 40, σελ. 312).
ΕΝΓΚΕΛΣ – Ένας ακόμα «υποδεέστερος» επαναστάτης των διαφόρων «ανταρτών»:  
«(…) Τούτη η παθιασμένη πυρετώδης φούρια, τούτο το πυροτέχνημα των δολοφονιών, που δεν έχουν κανένα νόημα, και, αν το καλοκοιτάξεις, είναι πληρωμένες και μονταρισμένες απ’ την αστυνομία, – έγραφε ο Ένγκελς – δεν μπορεί να μην ανοίξει τα μάτια ακόμα και του αστισμού για τον αληθινό χαρακτήρα αυτής της προπαγάνδας των φρενοβλαβών και βαλτών πρακτόρων(…)». (Φρ. Ένγκελς, επιστολή του προς τον Πάμπλο Ιγκλέσιας στη Μαδρίτη, Κ. ΜΑΡΞ – Φ. ΕΝΓΚΕΛΣ, Άπαντα, τ. 39, σελ. 223).
ΤΣΕ ΓΚΕΒΑΡΑ – Ας έρθουμε σε κάποιον που υποτίθεται ότι οι τάχα «επαναστάτες» τον έχουν σε εκτίμηση: 
«Είμαστε ειλικρινά πεπεισμένοι ότι η τρομοκρατία είναι ένα αρνητικό όπλο, που δεν προσφέρει απολύτως ποτέ τα αναμενόμενα αποτελέσματα κι ότι μπορεί να απομακρύνει το λαό από ένα επαναστατικό κίνημα, αφού συνδέεται ολοκληρωτικά με αυτούς που επιδιώκουν ανθρώπινες απώλειες χωρίς προοπτική για τα προσδοκώμενα αποτελέσματα».(Τσε Γκεβάρα, «Ο Ανταρτοπόλεμος», σελ. 127, εκδόσεις «Καρανάση», Αθήνα, 1982).
«Η δολοφονία και ο τυφλός τερορισμός (τρομοκρατία) δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται. Είναι προτιμότερο να γίνεται μαζική δουλειά, να εντυπώνεται το επαναστατικό ιδανικό, και να το κάνει να ωριμάσει για να μπορούν, στη δοσμένη στιγμή, να κινητοποιήσουν αυτές τις μάζες υποστηριζόμενες από τον επαναστατικό στρατό και να κάνουν να κλίνει η πλάστιγγα προς την πλευρά της Επανάστασης». (Τσε Γκεβάρα, στο ίδιο, σελ. 118-119).
ΤΡΟΤΣΚΙ – Ένας ακόμα που δεν ήξερε όσα γνωρίζουν αυτοί:
 «Η ατομική τρομοκρατία είναι ίσα – ίσα απαράδεκτη για μας γιατί ελαττώνει στις μάζες την ίδια την αυτοεκτίμησή τους, τις συμφιλιώνει με τις αδυναμίες τους και προσανατολίζει τα βλέμματά τους όπως και τις ελπίδες τους στην έλευση του μεγάλου εκδικητή, του απελευθερωτή που θα ‘ρθει μια μέρα και θα εκπληρώσει την αποστολή του» (Τρότσκι, «Για την ατομική τρομοκρατία», http://www.scribd.com).
ΜΑΡΞ/ΕΝΓΚΕΛΣ – Έτσι αντιμετώπιζαν οι επαναστάτες την ατομική τρομοκρατία. Μάλιστα οι Μαρξ και Ένγκελς, καταδεικνύοντας τι κρυβόταν πίσω από τη «Μυστική Συμμαχία» των Μπακούνιν – Νετσάγιεφ, έγραφαν: 
«Εδώ έχουμε να κάνουμε με μια εταιρεία, που (…) δε διστάζει να χρησιμοποιήσει κάθε μέσο και κάθε δολιότητα. Το ψέμα, η συκοφαντία, οι εκφοβισμοί, οι τραμπουκισμοί, είναι χαρακτηριστικά της γνωρίσματα. (…) Εμείς τους παραδίδουμε στην περιφρόνηση των εργατών και στην εύνοια των κυβερνήσεων, στις οποίες πρόσφεραν ανεκτίμητες υπηρεσίες, αποδιοργανώνοντας το εργατικό κίνημα. Η εφημερίδα της Ζυρίχης «Tagwacht» είχε απόλυτο δίκιο όταν, απαντώντας στον Μπακούνιν, έλεγε: «Αν δεν είστε πληρωμένος πράκτορας, τότε, όπως και να ‘χει, ένα είναι φανερό: Κανένας πληρωμένος πράκτορας δε θα μπορούσε να προξενήσει μεγαλύτερη ζημιά απ’ ό,τι προξενήσατε εσείς»» («Κ. Μαρξ – Φ. Ένγκελς, «Για τον αναρχισμό», εκδόσεις «Καζάντζα»).
Αυτή είναι η «σχέση» των επαναστατών, των μαρξιστών, με την ατομική τρομοκρατία. Πράγματα γνωστά. Εδώ και 150 χρόνια.   
Αλλά, είναι ηλίου φαεινότερο: Και 1.000 χρόνια να περάσουν, και 1.000.000 φορές να τοποθετηθούν οι κομμουνιστές γύρω από το ζήτημα, οι αδαείς, οι κάθε λογής γκεμπελίσκοι, οι διατεταγμένοι στην υπηρεσία της πολιτικής και ιστορικής παραχάραξης, οι «ενσωματωμένοι»στις καθεστωτικές εργολαβίες της μετατροπής των εννοιών «Αριστερά», «Προλεταριακή Δημοκρατία», «Κομμουνισμός», σε ποινικά αδικήματα (!), οι επιφορτισμένοι να αναπαράγουν την ιταμή και προβοκατόρικη συσχέτιση της πολιτικής πάλης του εργατικού κινήματος με την τρομοκρατία (!) θα συνεχίσουν το βιολί τους.
Όπως θα συνεχίσουν το βιολί τους και εκείνοι οι μηχανισμοί που, μέχρι να τους συντρίψει ο λαός, θα κατασκευάζουν την τρομοκρατία ή θα αξιοποιούν την τρομοκρατία, ώστε να τη μετασχηματίζουν σε τρομο-υστερία, σε τρομο-λαγνεία και, τελικά, σε μέθοδο τρομοκράτησης του λαού και σε «επιχείρημα» συκοφάντησης των μαζικών αγώνων του λαού ενάντια στους δυνάστες του.
Υστερόγραφο 1:
Η πολιτική των δοτών πρωθυπουργών και των καταστροφικών PSI, η «δημοκρατία» των Μνημονίων που επί Παπαδήμου πήγε τον κατώτατο μισθό από τα 751 ευρώ στα 490 για τους νέους, που παραχωρούσε τα αποθεματικά της Εργατικής Εστίας στα κοράκια, που εκτίναξε τον ΦΠΑ στα τρόφιμα και στα φάρμακα του λαού,  είναι συνώνυμη του κοινωνικού εξανδραποδισμού. Αλλά ο κοινωνικός εξανδραποδισμός δεν θα τερματιστεί με την φυσική εξόντωση των «Παπαδήμων». Ούτε με την «ανάθεση» σε κουμπουροφόρους να αναλαμβάνουν αυτόκλητα να πάρουν «εκδίκηση» για λογαριασμό του λαού με όρους «προσωπικής βεντέτας». Θα τερματιστεί μόνο με την αχρήστευση της μήτρας που γεννά αυτές τις πολιτικές. Μόνο με την ανατροπή της δυνατότητάς να αναθέτει στον έναν μετά τον άλλον στους εκπροσώπους της την εφαρμογή του «δίκιου» της πλουτοκρατίας. Αυτό μόνο ο ανοιχτός, μαζικός πολιτικός αγώνας μπορεί να το καταφέρει. Μόνο έτσι τσακίζονται οι μηχανισμοί μιας «δημοκρατίας» που ενέργειες σαν αυτή εναντίον του Παπαδήμου της προσφέρουν το άλλοθι, από τη μια να ποζάρει σαν βαλλόμενη κι από την άλλη  να εντείνει την κατασταλτική της βαρβαρότητα.
Υστερόγραφο 2:
Ευτυχώς σε αυτή τη χώρα έχουμε γνωρίσει αντάρτες. Πραγματικούς. Και μάθαμε από αυτούς ότι η εγωπάθεια του «εκλεκτού εκδικητή» δεν είναι αντάρτικο. Μάθαμε από αυτούς, από τους πραγματικούς αντάρτες, ότι ο «ελέω λαού» (!) τρομοκράτης δεν είναι «αντάρτης». Ο λαός δεν αναθέτει τις υποθέσεις του στους κουμπουροφόρους. Βγαίνει ο ίδιος στο προσκήνιο της Ιστορίας και παλεύει για το δίκιο του. Κι όταν χρειαστεί είναι ο λαός που γίνεται αντάρτης. Γιατί, τελικά, «αντάρτης, κλέφτης, παλικάρι πάντα ειν’ ο ίδιος ο λαός»! Όπως ακριβώς το λέει εκείνη η στροφή στον ύμνο του ΕΛΑΣ!

Παρασκευή, 19 Μαΐου 2017



70 Χρόνια Mετά Tην Έκθεση Πόρτερ

Η Ελλάδα του 1947 ήταν μια χώρα που περιστοιχιζόταν από καταστροφές. Είχε ήδη υποστεί την καταστροφή της ναζιστικής κατοχής, διένυε την καταστροφή του εμφυλίου πολέμου και, την ίδια στιγμή, βρισκόταν στα πρόθυρα της οικονομικής καταστροφής. Τα τρία τέταρτα του συνόλου των κτιρίων που υπέστησαν ζημιές στον πόλεμο ήταν ολοσχερώς κατεστραμμένα, η διώρυγα της Κορίνθου παρέμενε κλειστή, ενώ το 85% του οδικού δικτύου ήταν είτε σε κακή κατάσταση ή και εντελώς απροσπέλαστο. Οι αγροτικές υποδομές όπως και τα αρδευτικά συστήματα ήταν απαρχαιωμένα, οι όποιες βιομηχανικές εγκαταστάσεις είχαν πληγεί κι αυτές από τον πόλεμο, ενώ πολλά αλιευτικά σκάφη είχαν υποστεί σοβαρές ζημιές. Ο πληθωρισμός είχε αγγίξει δυσθεώρητα ύψη. Η οικονομική διοίκηση ήταν αδύνατο να λειτουργήσει ομαλά, ακόμη και σε επίπεδο συλλογής δεδομένων, πόσω μάλλον εσόδων.

Σε αυτές τις πολύ δύσκολες συνθήκες, η χώρα είχε παραμείνει όρθια βασικά εξαιτίας των 700 εκατομμυρίων δολαρίων εξωτερικής βοήθειας που είχε λάβει από το τέλος του πολέμου κι έπειτα. Ωστόσο, και τα δυο βασικά προγράμματα της βοήθειας αυτής -εκείνο του Οργανισμού Περιθάλψεως και Αποκαταταστάσεως των Ηνωμένων Εθνών (της γνωστής UNRRA) και εκείνο της Βρετανικής Οικονομικής Αποστολής- επρόκειτο να λήξουν εντός του έτους. Σε αυτήν την περίπτωση, τα έσοδα της γενικής κυβέρνησης θα μπορούσαν μετά βίας να καλύψουν το 40-50% των δαπανών της. Πρακτικά, η οικονομία θα βρισκόταν τότε σε κενό αέρος.
Σε αυτή τη χώρα κατέφθασε ο Πολ Α. Πόρτερ, στις 18 Ιανουαρίου 1947. Ο Πρέσβης και επικεφαλής της Αμερικανικής Οικονομικής Αποστολής στην Ελλάδα μαζί με τα υπόλοιπα έντεκα μέλη παρέμειναν στη χώρα έως τις 22 Μαρτίου. Ο σκοπός της Αποστολής ήταν, ελλείψει αξιόπιστων επίσημων στοιχείων, να καταγράψει τα βασικά μεγέθη της ελληνικής οικονομίας και τις ανάγκες της για τα επόμενα χρόνια σε μια εκτενή έκθεση, την οποία και θα παρέδιδε στην αμερικανική κυβέρνηση. Η τελευταία, στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου, επεξεργαζόταν ήδη το ενδεχόμενο να αναμιχθεί ενεργά στη διαδικασία ανασυγκρότησης της περιοχής, μέσω της πολιτικής που έγινε αργότερα γνωστή ως δόγμα Τρούμαν.
Η έκθεση της Αμερικανικής Οικονομικής Αποστολής στην Ελλάδα, η Έκθεση Πόρτερ όπως καθιερώθηκε να λέγεται, φυλάσσεται σήμερα σε μια από τις δεκατρείς προεδρικές βιβλιοθήκες του Εθνικού Αρχείου των ΗΠΑ (NARA), στην Harry S. Truman Library & Museum στο Μιζούρι. Αποτελεί ίσως την πρώτη τόσο αναλυτική καταγραφή του ελληνικού παραγωγικού μοντέλου τον 20ο αιώνα και δημοσιεύεται για πρώτη φορά σε πλήρη μορφή από τη διαΝΕΟσις. Ο Πόρτερ και η ομάδα του, όπως σημειώνεται στην εισαγωγή της έκθεσης, κατά τη διάρκεια της έρευνας συνομίλησαν με "αγρότες, αξιωματούχους της κυβέρνησης, εργάτες, επιχειρηματίες, οικονομολόγους, και εκατοντάδες άλλους ανθρώπους και φορείς". Σε μια κομβική στιγμή της ελληνικής ιστορίας, οπότε τα στατιστικά στοιχεία ήταν δυσεύρετα ή και ανύπαρκτα, η Έκθεση Πόρτερ καταγράφει με αξιοθαύμαστη λεπτομέρεια τους μηχανισμούς, τα μεγέθη, τις δυνατότητες και τα εμπόδια της ελληνικής οικονομίας. Επιπλέον, σε δεύτερο επίπεδο, αντανακλά τη συνολική εικόνα της χώρας και του τρόπου ζωής των ανθρώπων την εποχή εκείνη.
Διατρέχοντας την έκθεση σήμερα, δεν μπορεί κάποιος να μη σταθεί στις παρατηρήσεις του Πόρτερ, ενός προοδευτικού φιλελεύθερου νομικού, οι οποίες επισημαίνουν τις παραδοσιακές παθογένειες της ελληνικής πολιτικής, κοινωνικής και ασφαλώς οικονομικής κατάστασης. Ήταν άλλωστε αυτή ακριβώς η Έκθεση που αποτέλεσε την αρχή μιας μακράς περιόδου που η ελληνική οικονομία βρέθηκε, όπως και σήμερα, υπό οικονομική επιτήρηση προκειμένου να αποφύγει την κατάρρευση.
Θα ήταν ξεκάθαρα άστοχο να γίνουν συγκρίσεις με τη σημερινή κατάσταση. Ακόμη πιο άστοχο θα ήταν να γίνουν συγκρίσεις με τις πολιτικές που ακολουθούνται στην παρούσα, εντελώς διαφορετική, εξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από προγράμματα στήριξης. Ωστόσο, το πνεύμα που διατρέχει τόσο την έκθεση όσο και τα "παράλληλα" κείμενά της - τα ημερολόγια του Πόρτερ και η γνωστή μαρτυρία της ελληνικής εμπειρίας του στο περιοδικό Collier’s- θέτουν μια σειρά από διαχρονικά ερωτήματα, για τους Έλληνες και για τους Αμερικανούς, τα οποία δεν έχουν εύκολες απαντήσεις.

"Σε κατάσταση χάους"

Στην Έκθεσή του, ο Πόρτερ (παρ’ όλο που πρόκειται για ένα καθαρά τεχνικό κείμενο) χρησιμοποιεί συχνά δραματικές εκφράσεις προκειμένου να υπογραμμίσει την επείγουσα κατάσταση που είχε διαμορφωθεί στην Ελλάδα το 1947. Σε κάποιο σημείο σημειώνει ότι η τοπική οικονομία βρίσκεται "σε κατάσταση χάους" ("a state of chaos"). Και πράγματι, δύσκολα θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι ο χαρακτηρισμός είναι υπερβολικός.
Για το οικονομικό έτος 1947-48, οι δαπάνες της κυβέρνησης είχαν υπολογιστεί ότι βρίσκονται στο 200% από το ποσό που χρειαζόταν προπολεμικά. Ο δυσθεώρητες στρατιωτικές δαπάνες -το 32% του προϋπολογισμού!- εξαιτίας του εν εξελίξει εμφυλίου και του κλίματος "ανασφάλειας και αστάθειας" καθιστούσαν "κάθε ορθολογικό σχεδιασμό αδύνατο". Τα σώματα ασφαλείας απασχολούσαν περίπου 172.000 υπαλλήλους. Ο ίδιος ο Πόρτερ σημειώνει ξεκάθαρα ότι “η εσωτερική ειρήνη και η διευθέτηση των εδαφικών διαφορών είναι οι δυο πιο σημαντικοί παράγοντες στην ανασυγκρότηση".
Πέρα από την επείγουσα εσωτερική κατάσταση, η Έκθεση σημειώνει ότι το κράτος έπρεπε να καλύψει ένα μισθολογικό κόστος των δημοσίων υπαλλήλων που ήταν κατά 44% μεγαλύτερο σε σχέση με το ποσό πριν από τον πόλεμο, ενώ και ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων είχε αυξηθεί δυσανάλογα με το κόστος, κατά 65%. Πρόκειται για ένα ανθρώπινο δυναμικό που χαρακτηρίζεται "εκτεταμένο, υποαμοιβόμενο και απογοητευμένο". Ο Πόρτερ υπολογίζει μάλιστα ότι το 20% των Ελλήνων -περίπου 1,5 εκατομμύριο πολίτες- σε εκείνη τη φάση ήταν είτε δημόσιοι υπάλληλοι είτε εξαρτημένοι από το κράτος. Ακόμη, αναφέρεται σε επιπλέον ένα εκατομμύριο απόρους, εξαρτημένους από κρατική βοήθεια.
Ασφαλώς, η εικόνα των δημοσίων εσόδων δεν ήταν ούτε κι αυτή ιδιαίτερα ελπιδοφόρα. Η κυβέρνηση είχε επιβάλει 45 φόρους οι οποίοι λειτουργούσαν συνήθως κλιμακωτά (ad valorem) αλλά εισέφεραν πολύ μικρά ποσά στα δημόσια ταμεία. Η Έκθεση αποτυπώνει με μεγάλη λεπτομέρεια το φορολογικό σύστημα της εποχής, όπως και την αναποτελεσματικότητά του. Επιπλέον, αναφέρεται στις απαρχαιωμένες λογιστικές μεθόδους που χρησιμοποιούνταν και επέστρεφαν αναξιόπιστα στατιστικά δεδομένα, καθώς και στον δυσλειτουργικό και αδιαφανή τρόπο με τον οποίο μοιραζόταν η βοήθεια της UNRRA, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι "ο χρόνος που εξαγοράστηκε με αυτήν δεν αξιοποιήθηκε".
Εν πολλοίς, το έλλειμμα του προϋπολογισμού για το 1947 υπολογιζόταν ότι θα φτάσει τα 290 εκατ. δολάρια, δηλαδή μόλις 10 εκατ. δολάρια λιγότερα από το σύνολο της βοήθειας που είχε χορηγηθεί στη χώρα το 1946.

Η εκτόξευση του πληθωρισμού

Ωστόσο, μακράν το πιο σημαντικό αμιγώς οικονομικής φύσης πρόβλημα που αντιμετώπιζε η Ελλάδα το 1947 ήταν βεβαίως ο πληθωρισμός του εθνικού νομίσματος. Παρ’ όλο που θεωρητικά το 1946 ήταν έτος που ο ιλιγγιώδης ρυθμός των υποτιμήσεων της δραχμής ανακόπηκε, αυτό είχε συμβεί κυρίως λόγω των πόρων της UNRRA που "έμπαιναν" στη χώρα σε "σκληρό συνάλλαγμα", αλλά και λόγω της πρόσφατης πώλησης αποθεμάτων χρυσού από την Τράπεζα της Ελλάδος. Καθώς η φύση και των δυο αυτών παραγόντων ήταν "πεπερασμένη", το οικονομικό αδιέξοδο βρισκόταν και πάλι προ των πυλών. Η ισοτιμία με το δολάριο αναμενόταν να φτάσει το αστρονομικό 1 προς 7.000. Παρά τους αυστηρούς ελέγχους των εισαγωγών καθώς και κάποια μέτρα ελέγχου των τιμών και των ενοικίων που βρίσκονταν σε ισχύ, η έκδοση χαρτονομισμάτων είχε αρχίσει εκ νέου να μοιάζει ασυγκράτητη.
Ηκατάσταση αυτή είχε βεβαίως και κάποια θετικά. Λόγω ακριβώς του μεγάλου πληθωρισμού, αλλά και της εκτίναξης της ζήτησης για ελαιόλαδο, οι εξαγωγές είχαν αυξηθεί περίπου κατά 50% σε σχέση με πριν από τον πόλεμο. Είναι ενδεικτικό το ότι στην εγχώρια αγορά υπήρχε η ιδέα το ελαιόλαδο να αναμιγνύεται με φτηνό εισαγόμενο βαμβακέλαιο, ώστε αφενός να συγκρατηθεί η τιμή του λαδιού εντός της χώρας και αφετέρου να μειωθεί η εγχώρια κατανάλωση και να απομείνουν περισσότερα αποθέματα ελαιόλαδου προς εξαγωγή. Ωστόσο, σε καμία περίπτωση η ελληνική παραγωγή δεν ήταν σε θέση να εξισορροπήσει τα δεινά που έφερε η διαρκής υποτίμηση. Ούτως ή άλλως, ακόμη και πριν τον πόλεμο, η χώρα δεν διέθετε βαριά βιομηχανία -και σίγουρα δεν θα την αποκτούσε υπό τη μεγάλη πίεση που δεχόταν το 1947.
Οι μεταφορές αντιμετώπιζαν σοβαρότατες δυσχέρειες καθιστώντας το εμπόριο ιδιαίτερα δύσκολο. 13 από τα 15 χιλιάδες χιλιόμετρα δρόμων βρίσκονταν είτε σε κακή κατάσταση ή ήταν εντελώς κατεστραμμένα. Οι γέφυρες και τα τούνελ απ’ όπου περνούσαν οι σιδηροδρομικές γραμμές Πειραιάς - Θεσσαλονίκη, Θεσσαλονίκη - Γευγελή και Πλατύ - Κρεμένιτσα είχαν επίσης καταστραφεί. Το ίδιο συνέβαινε και με τα μεγάλα λιμάνια, του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης. Ταυτόχρονα, μετά την απελευθέρωση μόνο 6 χιλιάδες συνδρομητές είχαν τηλέφωνο.
Οι αγροτικές εγκαταστάσεις είχαν επίσης καταστραφεί, ενώ όσες είχαν απομείνει χρησιμοποιούσαν απαρχαιωμένες τεχνολογίες και αντιμετώπιζαν μεγάλες προκλήσεις στο θέμα της άρδευσης. Ακόμη ήταν δύσκολη και η αλιεία, καθώς πολλά σκάφη είχαν χρησιμοποιηθεί -και καταστραφεί- στον πόλεμο. Το σύνολο της οικονομίας, με την εξαίρεση της ναυτιλίας, βρισκόταν σε ιδιαίτερα δεινή κατάσταση.
Ταυτόχρονα, το κράτος είχε προβεί σε μια σειρά παρεμβάσεων στην οικονομία, όχι πάντοτε ορθολογικών ή εύκολα εξηγήσιμων. Για παράδειγμα, το κράτος "κρατούσε" μονοπωλιακά την παραγωγή μιας σειράς ετερόκλητων αγαθών: των τσιγαρόχαρτων, των τραπουλών, των σπίρτων, του κινίνου, των γλυκαντικών, της σμυρίδας, της κηροζίνης και του αλατιού. Ακόμη, είχε αναλάβει προσωρινά και τις θαλάσσιες μεταφορές των πολιτών.
Βεβαίως, εξαιτίας της πολιτικής αστάθειας, τα όποια ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια ήταν ανύπαρκτα. Ωστόσο, ο Πόρτερ δεν είχε αποκαρδιωθεί εντελώς. Αν και πολύ συχνά "στόλιζε" την ελληνική οικονομική ελίτ για την ανεπάρκειά της στα ημερολόγιά του, όταν έπρεπε να παρουσιάσει ο ίδιος την Έκθεσή του ενώπιον της Γερουσίας τον Απρίλιο του 1947 υπήρξε αισιόδοξος. "Δεν υπάρχει τρόπος να μετρήσει κάποιος το διαθέσιμο για επενδυτικούς σκοπούς ύψος του ιδιωτικού κεφαλαίου", δήλωσε, "όμως έχω την πεποίθηση ότι αφότου γίνει αισθητό ότι η πολιτική και οικονομική σταθερότητα είναι εφικτές, η εγχώρια ιδιωτική πρωτοβουλία θα συνεισφέρει σημαντικά στην ελληνική ανάκαμψη". Δυστυχώς, η πολιτική και η οικονομική αβεβαιότητα δεν επρόκειτο να εκλείψουν σύντομα.
 Όλα τα παραπάνω εκτυλίσσονταν όμως σε ένα περιβάλλον, όπου οι κοινωνικές ανισότητες διευρύνονταν. Αυτές οι ανισότητες μοιραία επηρέαζαν την ψυχολογία της εργατικής τάξης. Ο Πόρτερ, στην εισαγωγή της έκθεσης αναφέρεται στο θέμα σημειώνοντας τις ευθύνες της πολιτική ελίτ: "Υφίσταται μια ευρεία ανισότητα στις συνθήκες διαβίωσης και στο εισόδημα σε όλη τη χώρα. Οι επωφελούμενοι -έμποροι, κερδοσκόποι και μαυραγορίτες- θριαμβεύουν μέσα στον πλούτο και στην πολυτέλεια, ένα πρόβλημα το οποίο καμία κυβέρνηση δεν έχει καταπολεμήσει με αποτελεσματικό τρόπο. Την ίδια στιγμή, οι μάζες απλώς επιβιώνουν. Οι επωφελούμενοι είναι σχετικά λίγοι και ο συνολικός πλούτος τους, στην περίπτωση που μοιραζόταν στον πληθυσμό, θα έφερνε μικρή βελτίωση των γενικών συνθηκών διαβίωσης. Παρ’ όλα αυτά ο πολυτελής τρόπος ζωής εν μέσω φτώχειας πικραίνει τις μάζες και υπερτονίζει τις δυσκολίες των φτωχών".

"Ήθος, ικανότητα και τακτ"

ΗΟικονομική Αποστολή έφτασε στην Ελλάδα μετά από αίτημα του ελληνικού κράτους για βοήθεια 175 εκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ. Ουσιαστικά, καθώς οι υπολογισμοί που συνόδευαν το ελληνικό αίτημα θεωρήθηκαν εξαιρετικά πρόχειροι από τους Αμερικανούς τεχνοκράτες, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ απέστειλε την ομάδα του Πόρτερ προκειμένου να αποκτήσει ιδία εικόνα της κατάστασης. Μετά την επιτόπια έρευνα της Αποστολής, η Έκθεση πρότεινε την αποστολή βοήθειας ύψους 335 εκατομμυρίων δολαρίων για πέντε χρόνια.
Πώς όμως επρόκειτο να κατανεμηθεί αυτή η βοήθεια; Με ποια δομή και με ποιες προτεραιότητες; Η Έκθεση Πόρτερ είναι απολύτως σαφής σε αυτά τα σημεία. Αφενός προτείνει τον απευθείας έλεγχο της αξιοποίησης των πόρων από αμερικανική αποστολή περίπου πενήντα ατόμων διορισμένων σε θέσεις-κλειδιά της ελληνικής δημόσιας διοίκησης. Η αποστολή αυτή υποστηρίζει ότι θα πρέπει να είναι ανεξάρτητη από την Αμερικανική Πρεσβεία στην Αθήνα και να αναφέρεται σε έναν επικεφαλής. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά "οι Αμερικανοί που θα επωμιστούν αυτό το ρίσκο θα πρέπει να είναι άνθρωποι με κύρος, ικανότητα και διακριτικότητα"("men of character, ability and tact").'
Και, βεβαίως, θέτει μια σειρά από στόχους πολιτικής προς επίτευξη. Κατά βάση, ως γνήσιο "παιδί" του New Deal που ήταν, ο Πόρτερ τάσσεται υπέρ μιας μετριοπαθούς κρατικής παρέμβασης στην οικονομία, προκειμένου να ενισχυθούν οι εξαγωγές αλλά και να συγκρατηθούν περαιτέρω οι εισαγωγές, οι τιμές, το συνάλλαγμα και τα ενοίκια. Ακόμη εισηγείται μια σειρά δημοσιονομικών και φορολογικών μεταρρυθμίσεων προκειμένου να βελτιωθεί η δημόσια διοίκηση. Για την τελευταία, η εισήγηση περιλαμβάνει και μείωση του όγκου της, μέσω απολύσεων δημοσίων υπαλλήλων αλλά και συγκράτησης ή συγχώνευσης δομών. Μάλιστα, προτείνεται και μικρότερος αριθμός υπουργείων.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ πράγματι προέκρινε σε γενικές γραμμές το σχέδιο Πόρτερ. Ο ίδιος ο Πόρτερ παρέμεινε στην Ελλάδα ως επικεφαλής της Αποστολής που διαχειριζόταν τα χρήματα αυτά μέχρι το 1950. Έφυγε δίνοντας μια συγκινησιακά φορτισμένη ομιλία σε εκδήλωση προς τιμήν του με παρόντα τον τότε Αντιπρόεδρο της ελληνικής κυβέρνησης, Γεώργιο Παπανδρέου.
Στα χρόνια που θα ακολουθούσαν, ακόμη περισσότερη αμερικανική βοήθεια θα κατέφθανε στην Ελλάδα. Υπάρχει διαθέσιμη βιβλιογραφία σχετικά με τον ρόλο των κονδυλίων αυτών στη διαμόρφωση του μεταπολεμικού ελληνικού κράτους. Εν πολλοίς είναι κοινώς παραδεκτό ότι αρχικά σε κάποιο βαθμό εφαρμόστηκαν οι πολιτικές για την παραγωγική ανασυγκρότηση της Ελλάδας με την αμερικανική βοήθεια, οι οποίες τόσο λεπτομερώς και φιλόδοξα περιγράφονταν στην Έκθεση Πόρτερ. Ωστόσο, αργότερα η πολιτική αυτή αναθεωρήθηκε, λόγω της εξέλιξης του Ψυχρού Πολέμου. Γι’ αυτό τον λόγο, η αποτίμηση αυτών των προγραμμάτων στήριξης παραμένει ακόμα και σήμερα μια σύνθετη υπόθεση.
Ωστόσο, η Έκθεση Πόρτερ, από μόνη της, αποτελεί ένα ενδιαφέρον τεκμήριο. Είναι μια σε βάθος ανάλυση, που επιχειρεί με ειλικρινή και ευθύ τρόπο να απαντήσει σε μια θεμελιώδη ερώτηση: Πώς ανασυγκροτείται μια κατεστραμμένη χώρα;

πηγή : http://www.dianeosis.org/